Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

Πως μαθαίνουν τα παιδιά για τα καρδιακά προβλήματα υγείας στην οικογένειά τους



(dps.kardiologos@gmail.com & 2310 963286 & 6944 372956)

Πώς να μιλήσετε με τα παιδιά σας όταν μια καρδιαγγειακή νόσος εμφανίζεται στην οικογένεια 

Εάν μια καρδιακή πάθηση ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο «χτυπήσει» την οικογένειά σας, υπάρχει κάτι που είναι εξίσου σημαντικό με τη φροντίδα του εαυτού σας - η φροντίδα των παιδιών σας. Τα παιδιά δεν είναι ποτέ πολύ μικρά (ή πολύ μεγάλα) για να αναλάβουν δράση. 

Μπορεί να έχετε ήδη διαγνωστεί με καρδιοπάθεια ή να είχατε υποστεί κάποιο καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Είναι επίσης πιθανό να έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερόλη ή διαβήτη, παράγοντες δηλαδή που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Εάν τα αδέλφια σας, οι γονείς σας ή οι παππούδες/γιαγιάδες σας βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις, τότε θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ανήκετε στην κατηγορία ατόμων με οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας.

Το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και με τα παιδιά σας. Είτε είναι παιδιά, έφηβοι, νεαροί ενήλικες είτε ενήλικες, πρέπει να γνωρίζουν, υποστηρίζει η Δρ Paula A. Johnson, καθηγήτρια καρδιολογίας και επικεφαλής της γυναικείας υγείας στο, συνεργαζόμενο με το Πανεπιστήμιο του Harvard, Brigham and Women's Hospital

«Η γνώση του οικογενειακού ιστορικού είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία που έχουμε για να καθοδηγήσουμε τον κόσμο σχετικά με το πώς να φροντίζουμε τον εαυτό μας από την σκοπιά της υγείας» αναφέρει η Dr. Johnson. Αυτή είναι μια ευκαιρία για τα παιδιά σας προκειμένου να κάνουν τις αλλαγές εκείνες στον τρόπο ζωή τους, που θα επιφέρουν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Τα σοβαρότερα προειδοποιητικά σημάδια είναι τα πρώιμα προβλήματα με την καρδιά ή με τα αιμοφόρα αγγεία. «Πρώιμα» σημαίνει πριν την ηλικία των 55 ετών για τους άνδρες και πριν την ηλικία των 65 ετών για τις γυναίκες. Καθώς τα οιστρογόνα έχουν προστατευτική δράση στην καρδιά, τα καρδιαγγειακά προβλήματα που εμφανίζονται σε γυναίκες νεαρής ηλικίας είναι μια ισχυρή ένδειξη για την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού.

Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού καρδιοπάθειας δεν είναι κάτι ασήμαντο. Σε μια μελέτη που πήραν μέρος πάνω από 112.000 οικογένειες στη Γιούτα των ΗΠΑ, το 14% είχε ιστορικό καρδιοπάθειας. Όμως, τα μέλη αυτών των οικογενειών αντιπροσωπεύουν το 72% των ατόμων με πρόωρη καρδιοπάθεια, το 48% των ατόμων με καρδιακή νόσο σε οποιαδήποτε ηλικία και το 86% των ατόμων που είχαν υποστεί εγκεφαλικά επεισόδια πριν την ηλικία των 75 ετών.  

Τι να πείτε στα παιδιά σας

Τα γονίδια που μεταβιβάζονται από τη μία γενιά στην άλλη επιδρούν σε όλους τους βιοχημικούς παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή νόσο: Πόσο καλά το σώμα σας επεξεργάζεται τα διατροφικά λίπη, πως το σώμα σας αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει τις λοιμώξεις, τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων, την πήξη του αίματος, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και άλλα πολλά.

Ωστόσο, δεν ευθύνονται μόνο τα γονίδια. Οι οικογένειες συχνά μοιράζονται τις ίδιες διατροφικές συνήθειες, τηρούν παρόμοια στάση απέναντι στη σωματική άσκηση, ζουν στην ίδια περιοχή και ανήκουν στην ίδια πολιτισμική ομάδα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Συνεπώς, τα γονίδια δεν ορίζουν απολύτως την μοίρα μας. Όποιο και εάν είναι το οικογενειακό ιστορικό σας, οι προσωπικές σας αποφάσεις για την υγεία έχουν μεγαλύτερη σημασία.

Το οικογενειακό ιστορικό σας δεν συνεπάγεται ότι τα παιδιά σας θα εμφανίσουν καρδιαγγειακά νοσήματα. Η πρόληψη - μέσω της διατροφής, του τρόπου ζωής και της υγειονομικής περίθαλψης - μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Στην μελέτη της Γιούτα στις ΗΠΑ, υπήρχε χαμηλότερη επίπτωση των καρδιαγγειακών παθήσεων σε μια μεταγενέστερη γενιά που είχε λάβει σχετική ενημέρωση σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό της.

Το τι θα πείτε στα παιδιά σας εξαρτάται από την ηλικία τους. Εάν δεν έχουν φτάσει ακόμη στην αρχή της ενηλικίωσης, είναι περισσότερο σημαντικό να τα καθησυχάσετε παρά να τα φοβίσετε. Στα μικρότερα παιδιά, μην δίνετε πάρα πολλές πληροφορίες πολύ γρήγορα. Ξεκινήστε με κάποια απλά γεγονότα και ρωτήστε τα εάν έχουν κάποια απορία. Απαντήστε απλά και άμεσα.

Μπορείτε να πείτε «Έχουμε ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου στην οικογένεια μας και εξηγείστε τι είναι αυτό. Να επισημάνετε ότι μπορούμε να αποτρέψουμε αυτά τα προβλήματα», υποστηρίζει η Dr. Johnson. «Μιλήστε στα παιδιά σας σχετικά με την υγιεινή διατροφή και τη φυσική άσκηση».

Ένα παράδειγμα σχετικά με το πώς είναι μια καρδιά μπορεί να σας βοηθήσει να εξηγήσετε τις καρδιακές παθήσεις στα μικρά παιδιά. Αναφερόμενοι στην καρδιά ως αντλία και τα αιμοφόρα αγγεία ως υδραυλικούς σωλήνες, θα τους βοηθήσετε να οπτικοποιήσουν τις βασικές ιδέες.

Εάν τα παιδιά σας – η ακόμα και τα εγγόνια σας – έχουν ήδη φτάσει στην ενηλικίωση, μην υποθέσετε ότι γνωρίζουν σχετικά με τον κίνδυνο στην οικογένεια. «Πολλά νέοι άνθρωποι δεν λαμβάνουν τακτική ιατρική φροντίδα, με αποτέλεσμα εκείνοι με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων να πρέπει να αντιληφθούν γιατί είναι τόσο σημαντικό να είναι σε τακτική επαφή με έναν ιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας» αναφέρει η Dr. Johnson says. «Με αφορμή τη μεταρρύθμιση στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να μπορέσουν να ενταχθούν στο σύστημα υγείας, κατανοώντας το οικογενειακό ιστορικό τους και μαθαίνοντας τι μπορούν να κάνουν για να διατηρήσουν την υγεία τους».

Ανάλογα με τα είδη των καρδιαγγειακών νοσημάτων που υπάρχουν σε μια οικογένεια, συγκεκριμένες διαγνωστικές εξετάσεις είναι πολύ σημαντικές. Πχ. μερικές οικογένειες έχουν προδιάθεση για πολύ υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, ένα γενετικό χαρακτηριστικό που ονομάζεται «οικογενής υπερχοληστερολαιμία». Υψηλή αρτηριακή πίεση σε νεαρή ηλικία ή προβλήματα με την καρδιακή βαλβίδα ίσως απαιτούν άλλα είδη εξετάσεων.

«Η συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων πρέπει να επικεντρώνεται στην πρόληψη και για το ποιά είδους εξέταση είναι απαραίτητη» υποστηρίζει η Dr. Johnson. «Δεν είναι κάτι που θα πρέπει να κάνει τους ανθρώπους να ανησυχούν ή να αγχώνονται, αλλά θα πρέπει να το λαμβάνουν υπόψη».

Πώς να πάρετε ένα οικογενειακό ιστορικό

Παρατίθενται μερικές προτάσεις:

Ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε για το οικογενειακό ιστορικό σας είναι να ρωτάτε.

Συζητήστε σε οικογενειακές συγκεντρώσεις και συλλέξτε πληροφορίες αναφορικά με την υγεία στην οικογένεια σας - θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά στη ζωή του παιδιού σας. 

Καταγράψτε τα ονόματα των στενών συγγενών σας όσο και των συγγενών του/της συζύγου σας: γονείς, αδέλφια, παππούδες/γιαγιάδες, παιδιά, θείες, θείους, ανιψιές και ανιψιούς. Συμπεριλάβετε τις παθήσεις που κάθε συγγενής έχει (ή είχε) και σε ποιά ηλικία οι παθήσεις αυτές διαγνώστηκαν για πρώτη φορά. 

Συζητήστε τις ανησυχίες σας σχετικά με το οικογενειακό ιστορικό, με τον ιατρό του παιδιού σας καθώς και με τον ιατρό της μητέρας, σε περίπτωση που η οικογένεια σκέφτεται να αποκτήσει και άλλο παιδί. Συγκεντρώστε αυτές τις πληροφορίες προτού επισκεφθείτε τον ιατρό. 

Ενημερώνετε συχνά το οικογενειακό ιστορικό. Εάν το παιδί σας είναι μικρό, μοιραστείτε αυτές τις πληροφορίες με τον ιατρό του παιδιού. Τα μεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να μοιράζονται τις νέες πληροφορίες με τον ιατρό τους. 

Πηγή: Harvard Heart Letter & www.neaygeia.gr

Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 2013

Ρίξιμο ... κοιλιάς!



(dps.kardiologos@gmail.com & 2310 963286 & 6944 372956)

Πως θα ρίξουμε ... την κοιλιά

Η απώλεια κιλών και παράλληλα η μείωση σωματικού λίπους κάθε εβδομάδα χωρίς τον υπολογισμό θερμίδων ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό σε έναν κόσμο που κυριαρχεί η λέξη δίαιτα.

Στις μέρες μας, υποστηρίζεται από πολλούς ότι μπορείς να απολαύσεις τα αγαπημένα σου φαγητά, συμπεριλαμβάνοντας παγωτό, πίτσα, γλυκίσματα κλπ αρκεί να ελαττώσεις την πρόσληψη ζάχαρης και επεξεργασμένων υδατανθράκων μέσω του carb swap και επομένως ελέγχοντας καλύτερα τα επίπεδα ινσουλίνης. Δηλαδή, υποστηρίζει ότι ένα διαιτολόγιο πλούσιο κυρίως σε πρωτεΐνες, με μεγάλο περιορισμό στους υδατάνθρακες, μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια κιλών από την περιοχή της κοιλιάς! Όμως ένα τέτοιο διατροφικό σχήμα θα συμβάλλει στην αύξηση της χοληστερίνης μέσω της μεγάλης πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών και η επαναπρόσληψη των χαμένων κιλών είναι σίγουρη. Οποιοδήποτε πρόγραμμα διατροφής που επιτρέπει απεριόριστες ποσότητες κρέατος, λιπαρών και αλατιού σίγουρα δεν προάγει την υγεία και μάλιστα επιδεινώνει την υγεία της καρδιάς.    

Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η απώλεια περιττών κιλών αλλά και η διατήρηση του ιδανικού σωματικού βάρους απαιτούν έλεγχο των προσλαμβανόμενων θερμίδων, πρόσληψη υψηλών επιπέδων αντιοξειδωτικών και τακτική φυσική δραστηριότητα. Ο συγκεκριμένος συνδυασμός αποτελεί την συνταγή για γερή καρδιά, τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος, διατήρηση της μυικής μάζας, αλλά και για ευεξία.

Το αυξημένο κοιλιακό λίπος επιβαρύνει την υγεία της καρδιάς και είναι βασικός παράγοντας εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου. Το κατάλληλο διατροφικό πλάνο για να μειώσουμε λίπος και πόντους στην κοιλιά  βασίζεται σε ένα απόλυτα ισορροπημένο διαιτολόγιο χωρίς ακρότητες και άγχος.

Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα, καταναλώνουν πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία είναι πλούσια σε ζάχαρη, κορεσμένα λίπη και αλάτι. Σίγουρα το όφελος είναι αδιαμφισβήτητο ακόμη και μόνο αν ο καθένας διάβαζε προσεκτικά τις ετικέτες τροφίμων. Αυτό είναι ένα πρώτο βασικό βήμα ώστε να ανακαλύψουμε την "κρυμμένη" ζάχαρη, το "κρυμμένο" λίπος και το "κρυμμένο αλάτι". Ο στόχος δεν είναι να επικεντρωθούμε στον περιορισμό μόνο της ζάχαρης, του λίπους και του αλατιού αλλά να προσεγγίσουμε ολιστικά την διατροφή και να αυξήσουμε την ποικιλία των θρεπτικών τροφών που πρέπει να εντάξουμε στο καθημερινό μας διαιτολόγιο.

Υπάρχουν όμως και κάποιες συγκεκριμένες τροφές, οι οποίες συμβάλλουν στην απώλεια λίπους και πόντων από την κοιλιακή χώρα. Σύμφωνα με μία πρόσφατη έρευνα, άτομα που έκαναν δίαιτα και κατανάλωναν 5 μερίδες με προϊόντα ολικής αλέσεως κάθε μέρα  έχασαν την διπλάσια ποσότητα λίπους από την κοιλιά σε σχέση με όσους έτρωγαν επεξεργασμένους υδατάνθρακες, Το βασικό συστατικό που παίζει ρόλο στα προϊόντα ολικής αλέσεως είναι οι φυτικές ίνες. Τα μύρτιλλα είναι επίσης μία τροφή που φαίνεται να σχετίζεται με την απώλεια κοιλιακού λίπους. Συγκεκριμένα, τα μύρτιλλα είναι πλούσια σε ανθοκυανίνη, η οποία ενδέχεται να ενεργοποιεί το μεταβολισμό. Πολλές είναι και οι μελέτες που υποστηρίζουν ότι το πράσινο τσάι συμβάλλει και αυτό στην απώλεια λίπους από την κοιλιακή χώρα. Εδώ, οι κατεχίνες είναι υπεύθυνες για το αποτέλεσμα, αλλά για να το επιτύχουμε συστήνεται η κατανάλωση τουλάχιστον 5 φλιτζανιών πράσινου τσαγιού καθημερινά. Επίσης, τα αποξηραμένα φρούτα μπορούν να βοηθήσουν στην προσπάθεια απώλεια κοιλιακού λίπους. Το μεγάλο μυστικό κρύβεται στις αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχουν οι τροφε΄ς που "αδυνατίζουν".

Αρκετές φορές, παρατηρείται το γνωστό "φούσκωμα" στην περιοχή της κοιλιάς, χωρίς να υπάρχουν περιττά κιλά. Το γεγονός αυτό οφείλεται συνήθως σε δυσπεψία ή σε κατάσταση κολίτιδας. Σε αυτές τις καταστάσεις απαιτείται ειδική διατροφική διαχείριση, ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της πέψης. Βέβαια η κολίτιδα έχει ως βασική αιτία το άγχος αλλά τα συμπτώματα επιδεινώνονται με την κακή διατροφή.

Το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου είναι επίσης μία διαταραχή του πεπτικού που προκαλεί φούσκωμα και τυμπανισμό. Εδώ το πρώτο βήμα είναι η αποφυγή διάφορων τροφών. Συνήθως αυτές οι τροφές δεν είναι ίδιες για όλους αλλά οι συνήθεις ύποπτοι είναι τα όσπρια, το λάχανο, το κουνουπίδι, τα κρεμμύδια, τα χόρτα και τα άγουρα φρούτα. Καλό είναι να αποφεύγονται οι λιπαρές τροφές και οι μεγάλες ποσότητες φαγητού. Επιπλέον καλό θα ήταν να αλλάξουν συνήθειες εξαιτίας των οποίων καταπίνουμε αέρα π.χ. το να τρώμε λαίμαργα, να μασάμε τσίχλα, να πίνουμε αναψυκτικά μαζί με το φαγητό.

Η τακτική άσκηση είναι άκρως χρήσιμη όχι μόνο γιατί συμβάλλει στην καύση του λίπους και στην τόνωση του μεταβολισμού, αλλά γιατί μπορεί να εξαφανίσει το φούσκωμα άμεσα. Ένα περπάτημα 15-25 λεπτών είναι η ιδανική λύση σε περίπτωση έντονου πρηξίματος ή δυσφορίας στην κοιλιά. Η άσκηση βοηθάει τα αέρια να περάσουν τον πεπτικό σωλήνα πιο γρήγορα, με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε καλύτερα. Παράλληλα αυξάνεται και ο αριθμός των θερμίδων που καταναλώνουμε, ώστε να επιτύχουμε και την επιθυμητή απώλεια βάρους.

Επομένως, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η απώλεια λίπους και πόντων από την κοιλιά προϋποθέτει ένα απόλυτα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής σε συνδυασμό με τακτική άσκηση. Η αργή και σταθερή απώλεια των περιττών κιλών είναι πάντα ένδειξη απώλεια λίπους με αποτέλεσμα το αποτέλεσμα να έχει διάρκεια αρκεί οι αλλαγές στην διατροφική συμπεριφορά να είναι μόνιμες.

Πηγές: Α. Κόκκαλη