Τρίτη, 27 Μαρτίου 2012

Σχεδόν 2 στους 10 Έλληνες άνω των 18 ετών είναι ... παχύσαρκοι!


Δρ Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος

Η παχυσαρκία ... δεν ταιριάζει με τη μόρφωση ...!

Σε ποσοστό 17,6% των ανδρών και γυναικών άνω των 18 ετών στην Ελλάδα είναι παχύσαρκο. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ κυμαίνεται μεταξύ 8% και 23,9%.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, που δόθηκαν το Νοέμβριο 2012 στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες και αφορούν την περίοδο 2008-2009, στα 19 κράτη μέλη της ΕΕ για τα οποία υπάρχουν στοιχεία, τα υψηλότερα στη Μεγάλη Βρετανία ( 23,9% για τις γυναίκες και 22,1% για τους άνδρες) και τη Μάλτα ( 21,1% για τις γυναίκες και 24,7% για τους άνδρες).

Τα χαμηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας παρατηρούνται στη Ρουμανία (8% για τις γυναίκες και 7,6% για τους άνδρες), την Ιταλία ( 9,3% για τις γυναίκες και 11,3% για τους άνδρες) και τη Βουλγαρία ( 11,3% για τις γυναίκες και 11,3% για τους άνδρες).

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τις γυναίκες στην Ελλάδα, η παχυσαρκία αφορά το 3,2% των γυναικών ηλικίας 18-24 ετών, το 9,2% στις ηλικίες 25-44 ετών, το 24,6% στις ηλικίες 45-64 ετών και το 32,4% στις ηλικίες 65-74 ετών.

Σε ό,τι αφορά τους άνδρες, στη χώρα μας, η παχυσαρκία αφορά το 3,7% των ανδρών ηλικίας 18-24 ετών, το 15,4% στις ηλικίες 25-44 ετών, το 22,7% στις ηλικίες 45-64 ετών και το 25,8% στις ηλικίες 65-74 ετών.

Από τα στοιχεία της Eurostat προκύπτει ακόμη, ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ η παχυσαρκία μειώνεται όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο εκπαίδευσης.

Αναλυτικότερα για την Ελλάδα, η παχυσαρκία αφορά το 25,2% των γυναικών με "χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης" το 13,5% των γυναικών με "μεσαίο επίπεδο εκπαίδευσης" και το 8,4% των γυναικών "με ανώτερο επίπεδο εκπαίδευσης".

Σε ό,τι αφορά τους άνδρες στην Ελλάδα η παχυσαρκία αφορά το 20,2% των ανδρών με "χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης" το 17,6% των ανδρών με "μεσαίο επίπεδο εκπαίδευσης" και το 13,9% των ανδρών "με ανώτερο επίπεδο εκπαίδευσης".

Πηγές: news247.gr

Κυριακή, 25 Μαρτίου 2012

SOS: Ο νεανικός σακχαρώδης διαβήτης και η αντιμετώπισή του!


Μαρία Βλαχοπούλου, MD

Ο Νεανικός Σακχαρώδης Διαβήτης και η αντιμετώπισή του 

Ο αριθμός των ανθρώπων παγκοσμίως που ζει με διαβήτη έφτασε τον Σεπτέμβριο του 2011 στα 366 εκατομμύρια, ενώ ένας άνθρωπος πεθαίνει από τη νόσο αυτή κάθε επτά δευτερόλεπτα.

Σακχαρώδης διαβήτης είναι η διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων στον οργανισμό που έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Η κύρια αιτία είναι η μειωμένη έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας ή η μειωμένη της δράση ή ο συνδυασμός και των δύο.

Ο οργανισμός παράγει ενέργεια από την καύση -κυρίως- της γλυκόζης (του κοινώς λεγόμενου σακχάρου). Σχεδόν κάθε τροφή που τρώμε ο οργανισμός έχει την ικανότητα να τη μετατρέπει σε γλυκόζη. Η γλυκόζη είναι η βασική τροφή (ενέργεια) των κυττάρων. Για να μπορέσει όμως η γλυκόζη να μπει μέσα στα κύτταρα, είναι απαραίτητη μία ορμόνη, η ινσουλίνη. Η ορμόνη αυτή εκκρίνεται από το πάγκρεας. Όταν το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, τότε η γλυκόζη που παίρνουμε από τις τροφές δεν μπαίνει μέσα στα κύτταρα και κατά συνέπεια παραμένει στο αίμα με αποτέλεσμα να έχουμε υψηλό σάκχαρο αίματος, δηλαδή σακχαρώδη διαβήτη.

Τύποι σακχαρώδους διαβήτη

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι σακχαρώδους διαβήτη. Ο τύπος 1 και ο τύπος 2.

Ο τύπος 1 ή νεανικός διαβήτης παρουσιάζεται όταν το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη. Πρόκειται για τον σπανιότερο από τους 2 τύπους (5 - 10% των διαβητικών) και συνήθως εμφανίζεται στην παιδική ηλικία.

Εμφανίζεται κυρίως σε νεαρά άτομα ηλικίας κάτω των 20  και συνήθως εκδηλώνεται απότομα με έντονα κλινικά συμπτώματα, όπως  πολυουρία, πολυδιψία, πολυφαγία και  μεγάλη απώλεια βάρους σε σύντομο χρονικό διάστημα, που μπορούν να οδηγήσουν σε διαβητικό κώμα.

Ο τύπος 2 ή διαβήτης ενηλίκων εμφανίζεται προοδευτικά όταν το πάγκρεας παράγει λιγότερη ινσουλίνη απ' όση χρειάζεται είτε η ινσουλίνη που παράγεται έχει μειωμένη δράση. Περίπου 90-95% των διαβητικών έχουν διαβήτη τύπου 2 και συνήθως εμφανίζεται σε μεγαλύτερες ηλικίες, αν και τελευταία έχει αρχίσει να εμφανίζεται πολύ νωρίτερα.

Υπάρχει επίσης και ο σακχαρώδης διαβήτης της εγκυμοσύνης που παρουσιάζουν γυναίκες για πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη, χωρίς να είχαν ποτέ προηγουμένως αυξημένο σάκχαρο, και εξαφανίζεται συνήθως μετά τον τοκετό.

Ποιά είναι τα συμπτώματα του διαβήτη;

Αυτά είναι η αυξημένη όρεξη (πολυφαγία), η αυξημένη δίψα (πολυδιψία), η συχνή και μεγάλη σε ποσότητα ούρηση (πολυουρία), η απώλεια βάρους και μερικές φορές διαταραχή της όρασης. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις χωρίς κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα. Άλλες συνέπειες της υπεργλυκαιμίας είναι η διαταραχή της ανάπτυξης στα παιδιά και η ευαισθησία στις λοιμώξεις.

Συμπτώματα  διαβήτη τύπου 1

• Δίψα
• Αφυδάτωση
• Αποβολή μεγάλου όγκου ούρων
• Φλεγμονή της ουροδόχου κύστης (όπως η κυστίτιδα) ή μυκητίαση των γεννητικών οργάνων
• Πολυφαγία με απώλεια βάρους
• Εξάντληση και λήθαργος
• Θόλωση όρασης λόγω της αφυδάτωσης των φακών στα μάτια

Επιπλοκές του διαβήτη

Οι οξείες επιπλοκές του αρρύθμιστου διαβήτη είναι η υπεργλυκαιμία με κετοοξέωση.

Όταν η ινσουλίνη δεν επιτελεί τον ρόλο της, τα υποπροϊόντα της διάσπασης των λιπών και των μυϊκών πρωτεϊνών συσσωρεύονται στο αίμα και οδηγούν στην παραγωγή ουσιών που ονομάζονται κετόνες. Αν δεν γίνει κάτι για να σταματήσει αυτή η διαδικασία, τα επίπεδα κετονών θα αυξάνονται, έως ότου τελικά το άτομο αναπτύξει αυτό που ονομάζεται κετοοξεωτικό κώμα, οπότε χρειάζεται επείγουσα νοσοκομειακή φροντίδα με ινσουλίνη και ενδοφλέβια χορήγηση υγρών.

Οι μακροχρόνιες επιπλοκές του διαβήτη είναι η αμφιβληστροειδοπάθεια με απώτερη επιπλοκή την τύφλωση, η νεφροπάθεια που μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια, η περιφερική νευροπάθεια με τον κίνδυνο των ελκών των κάτω άκρων, των ακρωτηριασμών και των αρθρώσεων Charcot και τέλος η αυτόνομη νευροπάθεια που προκαλεί γαστρεντερικά, ουρογεννητικά και καρδιαγγειακά συμπτώματα, όπως επίσης και σεξουαλική δυσλειτουργία.



Τι είναι και που οφείλεται ο διαβήτης τύπου 1

Ο διαβήτης τύπου 1 είναι αποτέλεσμα μιας καταστροφής των β-κυττάρων, και η καταστροφή αυτή είναι αποτέλεσμα μιας διαρκούς αυτοάνοσης διαδικασίας. Για κάποιο λόγο το αμυντικό ή ανοσολογικό μας σύστημα «τρελαίνεται» και αρχίζει να επιτίθεται στα β-κύτταρα του παγκρέατος και να τα καταστρέφει.

Πιθανοί παράγοντες ενεργοποίησης θεωρούνται η κληρονομικότητα, διάφοροι ιοί, το στρες. Ωστόσο, πολλοί διαβητικοί τύπου 1 δεν είχαν ποτέ κανέναν συγγενή με διαβήτη. Συνήθως πρόκειται για λεπτά παιδιά και υπάρχει αυξημένος κίνδυνος και για άλλες αυτοάνοσες παθήσεις π.χ. θυρεοειδή, λεύκη, ανεπάρκεια επινεφριδίων, κοιλιοκάκη (δυσανεξία στη γλουτένη), έλλειψη βιταμίνης Β12 κ.ά.

Ο νεανικός διαβήτης συνήθως εκδηλώνεται αρκετά αναπάντεχα και κατά συνέπεια ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί να εισαχθεί στο νοσοκομείο έως ότου γίνει η διάγνωση και σταθεροποιηθεί η κατάστασή του.

Θεραπεία σακχαρώδους διαβήτη

Φαρμακευτική: Η θεραπεία των ασθενών με τύπο 1 βασίζεται αποκλειστικά στη χορήγηση ινσουλίνης. Οι σύγχρονες μορφές ινσουλίνης έχουν κάνει εύκολη και αποτελεσματική τη θεραπεία μιμούμενες ακριβέστερα τη φυσιολογική απελευθέρωση ινσουλίνης.

Η ινσουλίνη χορηγείται υποδόρια (κάτω από το δέρμα) με στυλό ή πένες ινσουλίνης χωρίς καθόλου πόνο.

Οι διάφοροι τύποι ινσουλίνης διακρίνονται από το πόσο γρήγορα δρουν (έναρξη δράσης) και από τον χρόνο που διαρκούν (διάρκεια δράσης) καταργώντας πια τις αντλίες ινσουλίνης που χρησιμοποιούσαμε παλιά.

Έλεγχος των επιπέδων του σακχάρου

Η μέτρηση του σακχάρου είναι απαραίτητη για τον καθορισμό της σωστής δόσης ινσουλίνης αρκετές φορές μέσα στην ημέρα, και κυρίως σε νέους ανθρώπους που δεν έχουν καθορισμένο πρόγραμμα διατροφής και δραστηριότητας γενικότερα.

Οι μετρητές σακχάρου είναι μικρές φορητές ηλεκτρονικές συσκευές που δίνουν μια άμεση εικόνα των επιπέδων του σακχάρου.

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) είναι μια ουσία στο αίμα που αντικατοπτρίζει τον μέσο όρο των επιπέδων σακχάρου κατά τη διάρκεια των τελευταίων 3 μηνών.

Στόχος της θεραπείας

Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία για το 2011 συνιστά το σάκχαρο αίματος νηστείας να κυμαίνεται μεταξύ 70-130 mg/dl, ανώτερο σάκχαρο αίματος 1-2 ώρες μετά το φαγητό κάτω από 180 mg/dl, σάκχαρο αίματος μετά 2 ώρες από το φαγητό κάτω από 120 mg/dl και HbA1c κάτω από 7% με ιδανικό το 6,5%.

Διατροφή

Το φαγητό είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα – και μάλιστα ελέγξιμος από το διαβητικό. Μάλιστα, εάν παρακολουθεί το σάκχαρο περίπου 2 ώρες μετά από ένα γεύμα, θα μάθει πώς αντιδρά το σώμα του σε διάφορες τροφές και ποσότητες, ούτως ώστε να μπορεί να κάνει μικροδιορθώσεις στις επιλογές φαγητών και ποσότητας ινσουλίνης.

Ένα ειδικό ενδοκρινολογικό – διαβητολογικό κέντρο με εξειδικευμένους γιατρούς και διαιτολόγους μπορεί να καθορίσει ένα εξατομικευμένο πλάνο γευμάτων που να ταιριάζει στις συνήθειες και τον τρόπο ζωής του ασθενούς. Το σημαντικότερο είναι η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειάς του σχετικά με τη σύνθεση, την ποσότητα και τη συχνότητα των γευμάτων, και την τεχνική της μέτρησης των υδατανθράκων των διαφόρων τροφών.

Υπολογίζοντας το συνολικό αριθμό των υδατανθράκων ενός γεύματος, ο ασθενής μπορεί να καθορίσει μόνος του πόσες μονάδες ινσουλίνης χρειάζεται να κάνει για να «κάψει» τα σάκχαρα του γεύματος, χωρίς να του ανέβει ή να του πέσει το σάκχαρο στο αίμα. Έτσι, έχει την απόλυτη ελευθερία να διαλέξει να φάει οτιδήποτε χωρίς να απορρυθμιστεί το σάκχαρό του, ακόμη και τροφές που παραδοσιακά ανεβάζουν το σάκχαρο, όπως ζυμαρικά ή γλυκά. Βέβαια, η επιλογή υγιεινών γευμάτων χωρίς πολύ αλάτι και ζάχαρη είναι το ζητούμενο σε όλους, όχι μόνο στους ασθενείς με διαβήτη.

Σωματική άσκηση

Η σωματική δραστηριότητα (άσκηση) αποτελεί ένα από τα τέσσερα κλειδιά – μαζί με τη διατροφή, τη φαρμακευτική αγωγή και την παρακολούθηση του σακχάρου στο αίμα – της καθημερινής αντιμετώπισης του διαβήτη.

Δεν χρειάζεται να γίνετε μαραθωνοδρόμος. Μπορεί να περνάτε ώρες στο γυμναστήριο, όμως εξίσου σημαντικά είναι και η κηπουρική, οι σκάλες αντί για ασανσέρ ή ένας περίπατος μετά το δείπνο.

Η μυϊκή δραστηριότητα «καίει» σάκχαρα και κατεβάζει τα επίπεδα στο αίμα. Αν πρόκειται να ασκηθείτε για περισσότερο από 30 λεπτά, πρέπει να ελαττώσετε τη δόση της ινσουλίνης του κατά 20% ή να φάτε κάποιο σνακ πριν την άσκηση για να αποφύγετε τυχόν υπογλυκαιμία. Είναι επίσης απαραίτητο να πίνετε αρκετά υγρά σε όλη τη διάρκεια της άσκησης.

Γενικότερα, η σωματική άσκηση για ένα διαβητικό είναι σημαντική γιατί:

• Βοηθά το σώμα του να χρησιμοποιεί αποτελεσματικότερα την ινσουλίνη.
• Μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
• Μειώνει το λίπος του σώματος και αυξάνει τη μυϊκή μάζα.
• Βοηθά στον έλεγχο του βάρους.
• Τον βοηθά να αντιμετωπίσει την ψυχολογική πίεση (στρες).
• Βελτιώνει την αυτοπεποίθησή του.
• Δυναμώνει την καρδιά και τους πνεύμονες.
• Βοηθά στη μείωση των παραγόντων κινδύνου για καρδιοπάθεια.
• Μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Παιδιά με διαβήτη

O ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης εμφανίζεται συνήθως στην ηλικία μεταξύ 11 και 13 ετών. Είναι αρκετά ασυνήθιστος στα παιδιά κάτω των πέντε, αν και έχουν υπάρξει περιπτώσεις μωρών που ανέπτυξαν διαβήτη μερικές μόνο ημέρες μετά τη γέννησή τους.

Είναι πολύ σημαντικό, από την αρχή οι γονείς να απευθυνθούν σε εξειδικευμένο ενδοκρινολογικό – διαβητολογικό κέντρο με εξειδικευμένους γιατρούς, διαιτολόγους, αναπτυξιολόγους, παιδοψυχιάτρους και παιδοψυχολόγους. Η εκπαίδευση του παιδιού και της οικογενείας είναι απαραίτητο να ξεκινήσει από την πολύ αρχή.

Έλεγχος στο σπίτι

Τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται με τις μετρήσεις του σακχάρου, γιατί τα δάχτυλά τους είναι πολύ μικρά και φοβούνται ότι θα πονέσουν. Αντί αυτών, συστήνονται συχνά εξετάσεις ούρων, με περιστασιακές εξετάσεις αίματος. Μόλις το παιδί μεγαλώσει λίγο, πρέπει να το ενθαρρύνετε να ελέγχει μόνο του τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Μην εκπλαγείτε, ωστόσο, αν αντιδράσει. Η εξέγερση αποτελεί φυσιολογικό χαρακτηριστικό της ανάπτυξης, και πολλοί έφηβοι περνούν μία περίοδο κατά την οποία αρνούνται να συνεργαστούν όσον αφορά τη φροντίδα του διαβήτη τους.

Υπογλυκαιμία

Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα των παιδιών μπορεί να μειωθούν αρκετά γρήγορα, ιδίως αν είναι ιδιαίτερα ενεργητικά. Είναι δύσκολο να εντοπιστούν έγκαιρα οι προειδοποιητικές ενδείξεις. Τα πολύ μικρά παιδιά μπορεί να μην τα αντιληφθούν και καθόλου. Όταν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα πέσουν τόσο χαμηλά που το παιδί αισθανθεί νύστα ή αντιδρά περίεργα πρέπει να του δώσουμε χυμό με 2 κουταλιές ζάχαρη, αν όμως χάσει τις αισθήσεις του, η καλύτερη θεραπεία είναι η ένεση γλυκαγόνης.

Προβλήματα με το φαγητό

Η ποσότητα της τροφής που καταναλώνει ένα παιδί μπορεί να ποικίλλει σε ποιότητα και ποσότητα από μέρα σε μέρα. Αυτό είναι κάτι που δυσκολεύει προφανώς αρκετά τη ζωή όσων έχουν παιδιά με διαβήτη. Κατά κανόνα, η βασική προτεραιότητά σας είναι να δίνετε στο παιδί κάτι να φάει όποτε πεινάει, ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι τρωει περισσότερο από ό,τι υπαγορεύει η δίαιτά του.
Πολλά παιδιά παραβιάζουν τους κανόνες και τρώνε κρυφά γλυκά ή σοκολάτα. Αν το παιδί σας είναι αρκετά μεγάλο για να καταλάβει, προσπαθήστε να του εξηγήσετε ήρεμα ότι αυτή του η «απάτη» μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές. Η ήρεμη και μετρημένη συζήτηση είναι ίσως η καλύτερη μέθοδος.

Αντιδράσεις της οικογένειας

Όταν ένα παιδί με διαβήτη έχει αδέλφια, αυτά μπορεί να ζηλέψουν την επιπλέον προσοχή που συγκεντρώνει λόγω της πάθησής του ή να δυσανασχετεί που εκείνο είναι αναγκασμένο να αντιμετωπίζει τον διαβήτη, ενώ τα αδέλφια του όχι. Η ώρα του φαγητού μπορεί να δώσει αφορμές για οικογενειακές διενέξεις - με τα παιδιά που δεν έχουν διαβήτη να παραπονιούνται γιατί είναι υποχρεωμένα να φάνε υγιεινές τροφές! Για ακόμα μια φορά, η συζήτηση είναι η μέθοδος που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να πετύχει και αν καταφέρετε να πείσετε τα υπόλοιπα παιδιά να περιορίσουν την κατανάλωση γλυκών, θα κάνετε καλό και στη δική τους υγεία.

Αταξίες

Πολλά παιδιά που πάσχουν από διαβήτη ανακαλύπτουν γρήγορα ότι το να είναι δύσκολα στο φαγητό είναι ένας τρόπος να εκνευρίζουν τους γονείς τους? και τα παιδιά αυτά δεν αποτελούν εξαίρεση. Μπορεί να καταλαβαίνουν ότι το να αρνούνται να φάνε την ώρα που πρέπει ή το να πάθουν μία υπογλυκαιμική κρίση είναι ένας σίγουρος τρόπος να τραβήξουν όλη την προσοχή πάνω τους.

Είναι σημαντικό να καταλάβετε ότι αυτό μπορεί να είναι μερικές φορές ένας τρόπος να εκφράσει το παιδί και τις δικές του βαθιές ανησυχίες για τον διαβήτη του.

Τι περιμένουμε στο άμεσο μέλλον

Μεταμόσχευση παγκρέατος: Πολλές προσεγγίσεις για μεταμόσχευση παγκρέατος σήμερα είναι υπό μελέτη, περιλαμβανομένου του συνόλου του παγκρέατος και απομονωμένων κυττάρων (κυττάρων που περιέχουν β-κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ινσουλίνης). Μέχρι τώρα όμως δεν έχει εφαρμοστεί σε ευρεία κλίμακα.

Εισπνεόμενη ινσουλίνη: Νέες μορφές ινσουλίνης -πιο αποτελεσματικής από αυτή που κυκλοφόρησε πριν μερικά χρόνια- βρίσκονται σε φάση κλινικών μελετών.

Νέοι μετρητές σακχάρου: Πολύ μεγάλη προσπάθεια καταβάλλεται στο να κατασκευαστούν μετρητές που υπολογίζουν τα επίπεδα σακχάρου, χωρίς να χρειάζονται αίμα. Οι μετρητές αυτοί θα χρησιμοποιούν τεχνολογία με υπέρυθρες ακτίνες ή λέιζερ, ώστε να «διαβάζουν» τα επίπεδα σακχάρου πάνω από το δέρμα και να αποφεύγεται το ενοχλητικό τρύπημα.

Πηγές: naturanrg.gr (Σ. Παύλου)

Σάββατο, 24 Μαρτίου 2012

Η θωράκιση της υγείας μας ενάντια ... στο στρες!


Σοφία Ζαγκανίκα, MD

Όλοι µας πλέον, ιδιαίτερα στις µέρες µας έχουµε συνειδητοποιήσει πως ο  παράγοντας stress κρύβεται πίσω από σχεδόν οποιαδήποτε σωµατική, νοητική ή ψυχική ανισορροπία. Η επιστήµη της Αγιουρβέδα αναλίσκεται σε πολυάριθμα κεφάλαια σχετικά µε την αντιµετώπισή του. Άλλωστε  οι βασικές αγιουρβεδικές τεχνικές όπως: shirodhara, αγιουρβεδικά μασάζ, swedan, κ.α.) έχουν σαν βασικό στόχο την καταπολέμησή του.

"Συµβατικά” δεδοµένα και συγκεκριμένα παραδείγματα, είναι η απώλεια βάρους. Τις περισσότερες φορές επιτυγχάνεται δύσκολα και η βασική αιτία είναι ότι οι στρεσογόνες ορµόνες, όπως, η κορτιζόλη, σαµποτάρουν τα επίπεδα άλλων βασικών ορµονών που ρυθµίζουν την όρεξη, όπως της λεπτίνης και της γκρελίνης. Έτσι, δεν αποτελεί έκπληξη ότι τα αυξηµένα επίπεδα κορτιζόλης συνδέονται µε αύξηση της όρεξης και συσσώρευση λίπους. Όπως προκύπτει από µελέτες, αυτός ο δείκτης του στρες ενθαρρύνει την κατανάλωση ζάχαρης και θερµιδογόνων τροφών.  Επίσης, άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες -όπως µια απαιτητική εργασία, τα οικονοµικά προβλήµατα, ή οι εντάσεις στις σχέσεις– συνδέονται παρόµοια µε την αύξηση του βάρους και τις υψηλές τιµές του Δείκτη Μάζας Σώµατος (ΔΜΣ).

Η δράση των στρεσογόνων ορμονών

Επιπλέον, µελέτες δείχνουν ότι η αυξηµένη έκκριση κορτιζόλης συµβάλλει στην αύξηση του κοιλιακού λίπους και µπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης, ενώ το στρες ενισχύει την πιθανότητα να επηρεάζεται ο µεταβολισµός των σακχάρων στις γυναίκες.

Επίσης, όταν ενεργοποιούνται τα κέντρα του στρες και διαταράσσονται τα επίπεδα της κορτιζόλης δύο βασικές λειτουργίες που επηρεάζονται αρνητικά είναι η ποιότητα του ύπνου και η νοητική υγεία: η ποιότητα του ύπνου κατά την διάρκεια της νύχτας και η λειτουργία του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της ηµέρας. Παράλληλα παρατηρούνται αλλοιώσεις στη µνήµη, δυσκολίες στη ροή του λόγου, στην απόδοση και στη διάθεση, τόσο βραχυπρόθεσµα όσο και µακροπρόθεσµα. Και όπως µπορεί να έχετε ήδη υποθέσει, υπό αυτή την καθηµερινή απειλή η καρδιακή και η πεπτική σας υγεία δεν είναι δυνατόν να βρίσκονται σε  πολύ καλύτερη θέση.

Το στρες επηρεάζει τα πάντα,  από την αρτηριακή πίεση και την ενδοθηλιακή λειτουργία µέχρι τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίµα και την απόκριση του ανοσοποιητικού… ενώ τα αίτια για τις διάφορες κατά καιρούς κοιλιακές ενοχλήσεις και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση θα πρέπει επίσης να αναζητηθούν στην κορτιζόλη που συνδέεται µε το στρες. Τελευταίο, αλλά εξίσου σηµαντικό είναι ότι επηρεάζεται η απόκριση του ανοσοποιητικού συστήµατος  -συµπεριλαµβανοµένων των πληθυσµών και της δραστηριότητας των λευκών αιµοσφαιρίων- µε τις έρευνες να έχουν αποδείξει µε σαφήνεια το σύνδεσµο µεταξύ στρες και υγείας της ανώτερης αναπνευστικής οδού.

Γνωρίστε τους συμμάχους μας

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που µπορούν να µας βοηθήσουν να τα καταφέρουµε. Για το σκοπό αυτό, στους πιο αποτελεσματικούς συµµάχους µας συγκαταλέγονται τα λεγόµενα «προσαρµογόνα» (βότανα που ενισχύουν την αντίσταση του σώµατος στο στρες και βοηθούν στη ρύθµιση της αδρεναλίνης). Για παράδειγµα: η Rhodiola rosea** προάγει την καλή διάθεση και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου, την ενέργεια και τη συνολική σωµατική και γνωστική λειτουργία, ενώ οι χρήστες αναφέρουν βελτίωση της απόδοσης σε ποσοστό µεγαλύτερο του 80%.

Ένας αριθµός άλλων βοτανικών προσαρµογόνων προσφέρουν επιπλέον βοήθεια εξισορροπώντας τα επίπεδα της κορτιζόλης, όπως το ashwagandha** που ανήκει στα βοτανικά προσαρµογόνα που βοηθούν στην εξισορρόπηση των επιπέδων της κορτιζόλης και που, όπως προκύπτει από τις µελέτες σε ζώα,  βελτιώνει τη διάθεση και ενισχύει την απόκριση του οργανισµού στο στρες.

Ας επαναπροσδιορίσουμε τη «στάση» ζωής μας

Κλείνοντας λίγο “αγιουρβεδικά”  όπως άρχισα θα ήθελα να τονίσω πως πέρα από την κατανόηση του “µηχανισµού δράσης” του stress και τη γνωριμία των βοτάνων που µπορεί να μας βοηθήσουν,  µεγάλη σηµασία έχει η δική µας “στάση ζωής”. Άλλωστε το stress δεν έχει να κάνει τόσο µε τα γεγονότα (εξωτερικά η εσωτερικά) αλλά µε τη δική µας στάση-αντίδραση σ’ αυτά. Μέσα από την κατανόηση του Εαυτού µας (γνώθι σ’αυτόν), του περιβάλλοντος κόσµου, καθώς και την ύπαρξη απώτερου στόχου, σίγουρα µπορούµε να “φιλοσοφούµε” τις δυσκολίες µε µεγάλη πιθανότητα τελικά να τις υπερβαίνουµε

Πηγές: naturanrg.gr ( Σ. Παπαδοπούλου)

Ενα παχύσαρκο παιδί γίνεται σίγουρα ένας ... ασθενής ενήλικας!


Τύμπα Ελένη, MSc, PhD

Παχύσαρκο παιδί = ασθενής ενήλικας!  

Η πρόληψη της παχυσαρκίας πρέπει να ξεκινά από τη βρεφική ηλικία. Ένα παχύσαρκο παιδί έχει αυξημένες πιθανότητες να γίνει ένας παχύσαρκος ενήλικας και να αντιμετωπίσει όλα τα συνοδά προβλήματα αλλά και ψυχολογικά που αγγίζουν την κατάθλιψη και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει την παχυσαρκία ως νόσο. Σήμερα όλα τα δεδομένα βεβαιώνουν ότι η παχυσαρκία θα είναι η πιο διαδεδομένη μη μεταδοτική νόσος του 21ου αιώνα που λαμβάνει διαστάσεις πανδημίας. Στη χώρα μας το πρόβλημα της παχυσαρκίας έχει γίνει έντονο τα τελευταία χρόνια, όπως φαίνεται από διάφορες ερευνητικές μελέτες που γίνονται από διάφορα επιστημονικά κέντρα Στην Ελλάδα οι γενιές της τελευταίας 20ετίας έχουν παχύνει σημαντικά και ανησυχητικά. Σύμφωνα με έρευνα που είχε πραγματοποιήσει το ΙΑΔ, 1 στα 3 τρία Ελληνόπουλα έως 12 ετών είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο, ενώ το πρόβλημα κορυφώνεται στις ηλικίες των 7-12 ετών.

Η λάθος διατροφή και η έλλειψη άσκησης είναι τα δύο βασικότερα αίτια για την εικόνα που παρουσιάζουν τα σημερινά παιδιά στη χώρα μας, ωστόσο ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο είναι πως οι μητέρες τους, σε μεγάλο ποσοστό, θεωρούν το βάρος των παιδιών τους φυσιολογικό. Τελικά αποδεικνύεται πως η κακή διατροφή είναι θέμα κακής γνώσης και νοοτροπίας.

Εστιάζοντας στα αίτια

Παχύσαρκο είναι το παιδί εκείνο που έχει υπερβολική άθροιση λίπους από διαταραχή του ενεργειακού ισοζυγίου. Το βάρος του είναι 10, 20, 30 kgr πάνω από το κανονικό του και μερικές φορές και παραπάνω. Σε κάθε περίπτωση παχύσαρκου παιδιού είναι σημαντικό να μάθουμε την αιτία, δηλαδή να γνωρίζουμε αν η παχυσαρκία του παιδιού ή του εφήβου οφείλεται:

1. Σε γενετική προδιάθεση δηλαδή να οφείλεται στα γονίδια, στην κληρονομικότητα.
2. Σε υπερσιτισμό ή λανθασμένη διατροφή.
3. Σε ελαττωμένη κινητικότητα.
4. Σε ορμονική διαταραχή (σπάνια) όπως υποθυρεοειδισμό, σύνδρομο Cushing (είτε από ενδογενή έκκριση κορτιζόλης είτε εξωγενώς λαμβανόμενη), σε υπερινσουλινισμό δηλαδή αυξημένη έκκριση ινσουλίνης από τα β-κύτταρα του παγκρέατος, είτε σε διάφορα σύνδρομα όπως το Prader-Willi όπου η διαταραχή οφείλεται στον υποθάλαμο και τα παιδιά αυτά τρώνε πάρα πολύ, χωρίς μέτρο κορεσμού.
5. Σε ψυχολογικά προβλήματα. Εδώ εντάσσεται η διαταραγμένη σχέση μητέρας–παιδιού, η λανθασμένη εικόνα που έχει το ίδιο το παιδί για τον εαυτό του, η απομόνωση, κατάθλιψη που συχνά οδηγεί σε υπερφαγία σαν εκδήλωση καταφυγής.
Πάνω από το 95% των περιπτώσεων παχύσαρκων παιδιών, η παχυσαρκία τους οφείλεται σε υπερσιτισμό και μειωμένη κινητικότητα και χαρακτηρίζεται ως απλή παχυσαρκία.

Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας των παιδιών και εφήβων

Αν το η περίπτωση  δεν περιλαμβάνει κάποιο πρόβλημα υγείας,  η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας περιλαμβάνει 3 βασικά σκέλη:

1) Σωστή διατροφή. Συγκεκριμένα, πρέπει να είναι: πλούσια σε πρωτεΐνη, περιορισμένη σε λίπος και θερμίδες, επαρκής σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία
Σκοπός είναι η μακροπρόθεσμη απώλεια βάρους μέσα από μια συντηρητική διαιτητική αγωγή που διαμορφώνει σωστές διατροφικές συνήθειες, χωρίς να αναστέλλει τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού. Η κατανομή των θρεπτικών συστατικών πρέπει να είναι: 50 – 60%  υδατάνθρακες, 25 – 30%  λίπη, 10 – 15%  πρωτεΐνες
2) Σωματική άσκηση (κολύμβηση, ποδηλασία, χορός, jogging, tennis, καθημερινά για 30΄. Έχει βρεθεί ότι επιτυγχάνεται σημαντική απώλεια βάρους μετά από 4 μήνες συνεχούς άσκησης.
3) Ψυχολογική υποστήριξη

Πηγές: naturanrg.gr (M. Γκέκα)

Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2012

Γιατί το "μεταβολικό σύνδρομο" είναι ... μια ωρολογιακή βόμβα για ... όλους μας;


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Μεταβολικό Σύνδρομο: «ωρολογιακή βόμβα» για την υγεία μας!

Αλματώδη αύξηση παρουσιάζουν την τελευταία εικοσαετία στη χώρα μας τα μεταβολικά νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση και καρδιαγγειακά) με αποτέλεσμα  εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες να χάνουν πρόωρα τη ζωή τους... 

Το μεταβολικό σύνδρομο χαρακτηρίζεται ως η νόσος του αιώνα. Αποτελεί ένα παζλ μεταβολικών διαταραχών που οδηγούν αναπόφευκτα στην αθηρωμάτωση και στην καρδιαγγειακή νόσο. Βασικές ψηφίδες αυτού του παζλ είναι η παχυσαρκία (κυρίως η κεντρικού τύπου), η δυσλιπιδαιμία, η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Είναι σαφές ότι επειδή η παρουσία του μεταβολικού συνδρόμου συνοδεύεται με 2πλάσιο έως 3πλάσιο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας και ευρύτερα καρδιαγγειακής νόσου, τα άτομα που έχουν μεταβολικό σύνδρομο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια, εγκεφαλικό επεισόδιο, κ.α.

Όταν το 1988 ο Αμερικανός καθηγητής Τζορτζ Ρίβεν οριοθέτησε ένα νέο σύνδρομο κάνοντας λόγο για την ύποπτη συνύπαρξη μεταβολικών διαταραχών, δεν μπορούσε να φανταστεί ούτε ο ίδιος πόσο πολύ θα ασχολούνταν στο μέλλον η επιστημονική κοινότητα με την «ανακάλυψή» του. Πήρε το όνομα «σύνδρομο Χ», καθώς ελάχιστα γνώριζαν οι ειδικοί για τον παράγοντα που συνέδεε μεταξύ τους τις μεταβολικές διαταραχές που συναποτελούσαν το σύνδρομο. Σήμερα ονομάζεται «μεταβολικό σύνδρομο» και οι επιστήμονες προσδιορίζουν ως κοινό παρονομαστή των μεταβολικών διαταραχών την ινσουλινοαντίσταση, την παρουσία δηλαδή αντίστασης των περιφερικών ιστών στη δράση της ινσουλίνης.

Ένα παζλ με επικίνδυνα κομμάτια

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι ένα παζλ μεταβολικών διαταραχών. Βασικές «ψηφίδες» αυτού του παζλ είναι:
• η παχυσαρκία κεντρικού κυρίως τύπου, η γνωστή κοιλιακή παχυσαρκία.
• η δυσλιπιδαιμία (αυξημένη συγκέντρωση τριγλυκεριδίων στο αίμα) και η χαμηλή ΗDL (η «καλή» χοληστερόλη).
• η υπέρταση.
• ο σακχαρώδης διαβήτης.

Διάγνωση και παράγοντες κινδύνου

Για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου χρησιμοποιείται η ταξινόμηση που έχει προταθεί από την αμερικανική επιτροπή ειδικών (National Cholesterol Education Program), σύμφωνα με την οποία θα πρέπει τρεις ή περισσότεροι από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου να βρίσκονται πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Εκτός από τις παραπάνω βασικές συνιστώσες του μεταβολικού συνδρόμου, από τους ειδικούς αναφέρεται και μια σειρά άλλων διαταραχών που, αν και δεν οριοθετούν το σύνδρομο, ωστόσο σχετίζονται με αυτό εξαιτίας της μεταβολικής τους αναφοράς που είναι η ινσουλινοαντίσταση.

Αυτές είναι 1) η υπερουριχαιμία, η υπερπαραγωγή δηλαδή ουρικού οξέος και η μειωμένη απέκκριση του από τους νεφρούς. 2) λιπώδες ήπαρ 3) σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών  4) αυξημένη πηκτικότητα στο αίμα.

Ποια είναι τα όρια επιφυλακής;

Τα «όρια επιφυλακής» που ορίζονται διεθνώς για τους παράγοντες κινδύνου, δηλαδή οι τιμές χοληστερόλης, αρτηριακής πίεσης, σακχάρου  αλλά και η διάμετρος μέσης είναι οι εξής:
1) Ομφαλική περίμετρος (δείκτης κοιλιακής παχυσαρκίας): τα 102 cm για τους άνδρες και τα 88 cm για τις γυναίκες (πρόσφατοι προσδιορισμοί για το Μ.Σ. κατεβάζουν τα όρια στα 94 για τους άνδρες και 80 για τις γυναίκες).
2) Αρτηριακή πίεση: τα 130 mmHg για τη συστολική πίεση και τα 85 mmHg για τη διαστολική.
3) Σακχαρώδης διαβήτης: Τα 110 mg% για το σάκχαρο νηστείας (από έτους κριτήριο για το Μ.Σ. επίπεδα σακχάρου >100 mg%).
4) Τριγλυκερίδια: Τα 150 mg%
5) HDL (ή προστατευτική χοληστερόλη). Τα 40 mg% για τους άνδρες και τα 50 mg% για τις γυναίκες. Ειδικά για την HDL τιμές μικρότερες αυτών των ορίων, θεωρούνται ενδεικτικές παθολογικής HDL.

Ποιους κινδύνους κρύβει για την υγεία;

Το μεταβολικό σύνδρομο συμβάλλει ιδιαίτερα στην αυξημένη εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου, όπως επίσης διαβήτη (σ’ αυτούς που έχουν μεταβολικό σύνδρομο, αλλά δεν έχουν διαβήτη), συνδρόμου υπνικής άπνοιας (sleep apnea σύνδρομο), λιπώδους ήπατος, πολυκυστικών ωοθηκών, κλπ.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα;

Κατά καιρούς έχουν πραγματοποιηθεί έρευνες στη χώρα μας που καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος.  Σύμφωνα μ’ αυτές η συχνότητα του Μ.Σ. στην Ελλάδα είναι 24-25% με αυξητική τάση με την αύξηση της ηλικίας. Έτσι σε ηλικίες μεγαλύτερες των 60 ετών, ο επιπολασμός του Μ.Σ. υπερβαίνει το 45%.

Αλλάξτε το τοξικό περιβάλλον της ζωής σας

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον τρόπο ζωής. Για το λόγο αυτό οι ιατρικές συμβουλές που θα δίναμε προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης μεταβολικού συνδρόμου αφορούν βασικές αλλαγές που πρέπει να κάνουμε στη ζωή μας

• Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την αλλαγή του τρόπου ζωής (ελάττωση του σωματικού βάρους και μέτρια καθημερινή σωματική άσκηση), καθώς και με την αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου που συνυπάρχουν (υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, κυρίως μείωση της LDL, διαβήτης).
• Η δίαιτα έχει μεγάλη συμβολή στη θεραπεία του μεταβολικού συνδρόμου, αφού οι υποθερμιδικές δίαιτες μειώνουν το σωματικό βάρος, την αρτηριακή πίεση, ενώ βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ και το γλυκαιμικό έλεγχο.
• Μείωση 5-7% του αρχικού βάρους σε παχύσαρκους είναι ικανή για να βελτιώσει σημαντικά όλες τις παραμέτρους του μεταβολικού συνδρόμου.
• Έμφαση τελευταία δίνεται στη μεσογειακή δίαιτα, η οποία μπορεί να μειώσει κατά 50-70% τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων σ’ αυτούς που την ακολουθούν (όπως έδειξε η μελέτη LYON).
•  Αύξηση της σωματικής δραστηριότητας (γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο ή κολύμπι για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα).

Πηγές: naturanrg.gr (Α. Μελιδώνης)

Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2012

«Εθισμένοι» στην ...πληροφόρηση; Ιδιαίτερα οι ... νέοι!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

«Εθισμένοι» στην πληροφόρηση

Σίγουρα στις μέρες μας και ακόμα περισσότερο στην περίοδο που διανύουμε, η ανάγκη για πληροφόρηση γίνεται όλο και πιο επιτακτική, καθώς το άτομο επιζητεί καταφύγιο στη γνώση μέσα από την πληροφορία και την πληροφόρηση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι κάτω από περιόδους έντονου στρες, αλλά και ανασφάλειας αποζητούν να έχουν κάποια αίσθηση ελέγχου. Αυτή είναι μια ψυχολογική διαδικασία, όπου το άτομο χρησιμοποιεί προκειμένου να νιώσει κάποια ανακούφιση, ασφάλεια, συλλογικότητα και το αίσθημα του «ανήκειν» σε έναν κόσμο που κατά τ’ άλλα φαντάζει απρόσιτος, μεγάλος και πολλαπλώς χαοτικός και επικίνδυνος. Όμως, η έμμονη ενασχόληση με την πληροφόρηση, μπορεί να παρουσιάζεται ως ένας παθολογικός μηχανισμός άμυνας που έχει ως στόχο να παρασύρει το άτομο σε ένα κόσμο που ξεμακραίνει από τις πραγματικές του ανάγκες και επιθυμίες.

Η «πληροφοριομανία» και η «πληροφοριολαγνεία» είναι εδώ για να μείνουν, καθώς η κοινωνία μας εξελίσσεται προς μια κατεύθυνση απόλυτης σύνδεσης με την πληροφόρηση, κυρίως μέσα από το ίντερνετ. Έτσι και οι άμυνες μας, αλλά και ο τρόπος ζωής μας, τροποποιούνται ώστε να προσαρμοστούμε στα καινούργια δεδομένα. Αυτή λοιπόν η προσαρμογή μπορεί να έχει και αρνητικά και παθολογικά στοιχεία.

Είναι αλήθεια ότι η εικόνα της πραγματικότητας είναι αρκετά παραμορφωμένη ειδικά στη δεδομένη χρονική στιγμή, όχι μόνο για την χώρα μας, αλλά παγκοσμίως και αυτό αφορά τις οικονομικό-κοινωνικό-πολιτικές εξελίξεις που όλους μας αφορούν. Έτσι, λοιπόν, το έδαφος είναι πρόσφορο για παραπληροφόρηση, για μαζικό έλεγχο μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και τη χρήση της τεχνολογίας γενικότερα.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων και ειδικά των νεότερων σε ηλικία, χρησιμοποιούν την πληροφορία με έναν εξιδανικευμένο τρόπο, γίνονται ειδικοί σε χρόνο μηδέν εύκολα και χωρίς ευθύνες. Οι όροι, οι έννοιες, οι λέξεις, καθιστούν όλους ειδικούς με μεγάλη ευκολία και έπαρση. Στην διαδρομή της, η πληροφορία χάνει την σύνδεση με τον εμπνευστή της και πολλές φορές μέσα από τα δίκτυα επικοινωνίας παραμορφώνεται, αλλοιώνεται, γιγαντώνεται, και όλοι μας γινόμαστε κάτοχοί της, μα κανένας δεν την ορίζει.

Αυτή η μαζικότητα, αλλά και η ταχύτητα, με την οποία μεταδίδεται η πληροφορία δεν αφήνει περιθώρια για έλεγχο, αλλά αντίθετα δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι γνωρίζοντας ορίζουμε και το μέλλον μας. Φυσικά, κάτω από αυτή την αίσθηση παντοδυναμίας που αισθάνεται το άτομο μπορεί να κρύβονται συναισθήματα φόβου, ανασφάλειας, αδυναμίας, ανημπόριας. Από την άλλη, σαφώς η πληροφόρηση είναι απαραίτητη, αρκεί ο καθένας από εμάς να μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του από τις κακοτοπιές. 

Η πληροφορία είναι ένα παρακλάδι της γνώσης. Η γνώση ανέκαθεν όριζε τον ανθρώπινο νου και ευθύνεται κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό για την εξέλιξή του. Το αίσθημα του ανικανοποίητου, είναι πολλές φορές κινητήριος δύναμη για τον άνθρωπο. Μας παρασύρει σε ένα παιχνίδι που αναζητούμε τους κανόνες του συνεχώς. Έτσι, για να μην επαναπαυόμαστε ποτέ. Ο άνθρωπος σίγουρα έχει πολλές ανάγκες, μα ακόμα περισσότερες επιθυμίες που συνεχώς ψάχνει να βρει τρόπους να τις ικανοποιήσει.

Οι παρορμήσεις του ατόμου συνδέονται με τον έρωτα και τον θάνατο τα δυο μεγάλα ζητήματα της ύπαρξης μας και έτσι οποιαδήποτε λειτουργία μας, κάπως, συνδέεται με αυτή την ανθρώπινη κατάσταση.  Όταν μιλάμε για την χρήση ή κατάχρηση της πληροφόρησης, για «εμμονή», για «πληροφοριολαγνεία», τότε αναμφισβήτητα μιλάμε για παρόρμηση, μιλάμε για ψυχικές καταστάσεις που συνδέονται με κομμάτια του εαυτού που αποζητούν την ευχαρίστηση ανεξαρτήτου κόστους ή την καταστροφή με οποιοδήποτε τίμημα. Αυτή είναι η δύναμη της παρόρμησης.

Οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης, το ίντερνετ, τα έξυπνα τηλέφωνα κλπ, δημιουργούν συνθήκες ευκολίας και προσβασιμότητας σε ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών, σύνδεση με ένα μεγάλο αριθμό ατόμων μεταξύ τους, με τον κόσμο ολόκληρο και αυτό σίγουρα είναι σπουδαίο και επαναστατικό. Από την άλλη, η αμεσότητα στην ικανοποίηση αυτής της δίψας για πληροφόρηση, για κοινωνική δικτύωση, για επίδειξη, για προβολή σίγουρα παραπέμπει σε ένα ψυχολογικό μοντέλο ναρκισσισμού.

Η επιθυμία για θαυμασμό, για αποδοχή, ικανοποιούνται επιφανειακά από τα μέσα αυτά που υπόσχονται στους χρήστες τους τα «δεδομένα δεκαπέντε λεπτά δημοσιότητας» κατά τον Andy Wαrhol. Όλοι μπορούν να γίνουν ότι θέλουν, για όσο θέλουν, κάτω από το πέπλο της ανωνυμίας, της δανεικής περσόνας, χωρίς καμία ευθύνη. Είναι δελεαστικό. Είναι βέβαιο ότι τα μέσα αυτά από μόνα τους είναι έξυπνα και άρα οι χρήστες τους ταυτίζονται και εθίζονται στα χαρακτηριστικά του ίδιου του μέσου.

Ο οποιοσδήποτε εν δυνάμει είναι επιρρεπής σε μια συμπεριφορά εθισμού, για τον απλό λόγο ότι κάθε άτομο ψάχνει για την ευχαρίστηση και την ικανοποίησή του. Αυτή η λειτουργία είναι ενδογενής, όμως σίγουρα κάποιοι ψυχολογικοί τύποι ατόμων είναι πιο ικανοί υποψήφιοι για μια τέτοια εξέλιξη.

Για παράδειγμα οι ναρκισσιστικές προσωπικότητες διψούν για αναγνώριση και δημοσιότητα, οι οριακές προσωπικότητες θριαμβεύουν, καθώς καταλύονται τα όρια, οι παθολογικά ανασφαλείς επιβεβαιώνουν τις δυσοίωνες σκέψεις τους, τα άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση αναζητούν ανακούφιση στη μαζικότητα, οι διαστροφικές προσωπικότητες ικανοποιούν κάθε τους διαστροφή συχνά χωρίς συνέπειες. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί τύποι έλκονται από την ψευδαίσθηση του ελέγχου και της παντοδυναμίας που τους τάζεται. Οι καταθλιπτικές προσωπικότητες κρύβουν την μελαγχολία τους σε ένα ψηφιακό χώρο μιας εικονικής πραγματικότητας που φαντάζει πιο χαρούμενη πιο χρυσοποίκιλτη.

Βέβαια, ας μην ξεχνάμε ότι τα πράγματα στην ψυχολογία των ανθρώπων είναι εξαιρετικά πολύπλοκα και οι γενικεύσεις ή οι κατηγοριοποιήσεις δεν αποδίδουν την αλήθεια. Όμως είναι βέβαιο ότι ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας καθιστούν κάποια άτομα πιο ευάλωτα και πιο αδύναμα στην αντίσταση κατά του «εθισμού».

Τον πρωταρχικό ρόλο στον τρόπο που το κάθε άτομο ορίζει τον εαυτό του, τις ανάγκες του και τα μέσα που θα χρησιμοποιήσει για να εκφραστεί, παίζει η οικογένεια του, τα βιώματα του και οι εμπειρίες που έχει αποκομίσει. Ένα ασταθές οικογενειακό περιβάλλον, οι τραυματικές εμπειρίες, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η ελλιπής κοινωνική μόρφωση, η μοναξιά, η αποξένωση, οι προβληματικές οικογενειακές σχέσεις εντείνουν ένα πρόβλημα ή ακόμα και το δημιουργούν. Για παράδειγμα, ο εθισμός στο διαδίκτυο και στα έξυπνα τηλέφωνα φαίνεται να μεγαλώνει όλο και περισσότερο στους έφηβους που είναι οι πιο επιρρεπείς και οι πιο ευαίσθητοι στον εθισμό. Η επιθυμία τους για ταύτιση με εικόνες δυνατές, με φιγούρες εξουσίας, με χαρακτήρες ατρόμητους και παντοδύναμους τους καθιστά εξαιρετικά ευάλωτους.                

Πρέπει να καταλάβουμε ότι πολλά διαμορφώνονται μέσα στα πρώτα χρόνια της ζωής μας και τον κυρίαρχο ρόλο σε αυτή την διαμόρφωση έχουν οι γονείς, το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον, αλλά και το σχολείο και οι δάσκαλοι. Είναι πολλές οι μαρτυρίες των ασθενών μου για τρομοκρατία μέσα στην οικογένεια, για κακοποίηση μέσα στο σχολικό περιβάλλον, που τους έχει ακρωτηριάσει ψυχικά.

Οι εμπειρίες στα παιδικά, εφηβικά χρόνια καθορίζουν για τα άτομο την μετέπειτα εξέλιξη του, την τυχόν παθολογία του, τα ταλέντα του, τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Η υπερβολική ανάγκη του ατόμου για ταχύτατη πληροφόρηση, για παγκόσμια δικτύωση για άμεση ικανοποίηση είναι εδώ για να μείνει. Εν μέρει, ενισχύει την ανάγκη για μια ταυτότητα που πλέον είναι πολυπολιτισμική και εμπλουτισμένη με στοιχεία που είναι ενδιαφέροντα και συναρπαστικά. Το περίπλοκο σε αυτή την υπόθεση είναι ότι δύσκολα κάποιος βάζει τα όρια, ενώ εύκολα τον καταπίνει το μέγεθος του διαδικτύου και της πληροφόρησης. Χρειάζεται γερές βάσεις για να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματα και αντί να χαθεί, να δημιουργήσει και να συνθέσει τα δικά του όνειρα, τις δικές του εικόνες, να εκφράσει την μοναδικότητα του. Τα εφόδια και τα σωστά εργαλεία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την σωστή χρήση οποιουδήποτε μέσου.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι η πληροφόρηση, αλλά ο τρόπος που κάνουμε χρήση αυτής της πληροφόρησης. Η υπερβολική ενασχόληση με το ίντερνετ, τα κοινωνικά δίκτυα ή γενικότερα με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ψάχνοντας την κατάλληλη, σωστή, πιο αληθή, πιο εντυπωσιακή πληροφορία μπορεί να προκαλέσει κάποιου είδους εθισμό. Οι συμπεριφορές των ανθρώπων εύκολα τροποποιούνται ανάλογα με τις εσωτερικές τους διαθέσεις. Για παράδειγμα, όταν το άτομο δεν έχει ασφάλεια, σταθερότητα, συναισθηματική πληρότητα, τότε εύκολα μπορεί να αναπτύξει εξαρτητική συμπεριφορά.

Το καλύτερο αντίδοτο για τον εθισμό και την εξάρτηση, είναι σε όλες τις περιπτώσεις, η δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων με τους άλλους. Η οικογένεια, οι σύντροφοι, οι φίλοι, οι συγγενείς είναι πηγές αγάπης, φροντίδας, αποδοχής. Όλοι μας χρειαζόμαστε ανθρώπους να ακουμπάμε, να μας κατανοούν, να συμμερίζονται τις δυσκολίες μας, τον κόπο μας, τα άγχη μας. Τις περισσότερες φορές αυτοί θα είναι και εκείνοι που πρώτοι θα παρατηρήσουν την αλλαγή μας και τις τυχόν παράξενες συμπεριφορές μας. Συνήθως, αυτοί θα έχουν το θάρρος να μας επιστήσουν την προσοχή ότι έχουμε πρόβλημα και ότι κάτι πρέπει να κάνουμε για αυτό. Η ενασχόληση με ενδιαφέροντα έξω από το σπίτι, χόμπι και συμμετοχή σε κοινές δραστηριότητες με άλλους, η δημιουργικότητα και η επικοινωνία είναι μερικά αντίδοτα στην όποια εμμονή.

Η ενημέρωση πάνω στα αποτελέσματα που μπορεί να έχει η κατάχρηση ενός οποιοδήποτε μέσου, μας αφορά όλους, με έμφαση στους γονείς και το σχολείο. Φυσικά, η κατανόηση των πραγματικών μας αναγκών είναι μια βασική προϋπόθεση για μια ισορροπημένη ζωή. Σίγουρα η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Όμως, το να ζητάμε βοήθεια είτε από ειδικούς είτε από το κοντινό μας περιβάλλον είναι ένδειξη ωριμότητας. Ας μην το ξεχνάμε.

Πηγές: bionews.gr (Ν. Κοντοστεργίου)

Παρασκευή, 16 Μαρτίου 2012

Πόσο κατάλληλη είναι η νηστεία για ... τα παιδιά;




Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Πόσο κατάλληλη είναι η νηστεία για τα παιδιά;

Κατά τη Σαρακοστή, η νηστεία περιλαμβάνει αποχή από όλα τα ζωικά προϊόντα. Τρόφιμα που αποκλείονται από το διαιτολόγιο είναι τα γαλακτοκομικά, το κρέας, το ψάρι, το αυγό. Αποτέλεσμα του αποκλεισμού αυτών των τροφίμων από το διαιτολόγιο είναι η αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ζυμαρικών, ψωμιού, οσπρίων, λαδερών φαγητών και λίπους, ώστε να επιτευχθεί ενεργειακό ισοζύγιο.

Αναλύοντας τον τρόπο διατροφής παρατηρούμε αύξηση της κατανάλωσης λαχανικών και φρούτων, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πρόσληψη φυτικών ινών που ευθύνονται για την ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Επίσης αυξάνεται η πρόσληψη μικροστοιχείων με αντιοξειδωτική δράση όπως είναι η βιταμίνη C, τα φλαβονοειδή και τα καροτενοειδή.

Τα στοιχεία αυτά βελτιώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού. Ακόμα εντάσσονται πιο τακτικά στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο τα θαλασσινά, τα οποία παρέχουν αυξημένες ποσότητες ω-3 και ω-6 λιπαρών οξέων, βελτιώνοντας την καρδιακή λειτουργία και το λιπιδαιμικό προφίλ του οργανισμού, πετυχαίνοντας έτσι την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων από την παιδική ηλικία, μία πρακτική που έχει φανεί ερευνητικά ότι έχει ευεργετικά αποτελέσματα.

Όπως κάθε νόμισμα, όμως, έχει δύο πλευρές, έτσι και η νηστεία κρύβει διάφορους κινδύνους, εφόσον ο αποκλεισμός δύο βασικών ομάδων τροφίμων (γαλακτοκομικών και κρέατος) από το διαιτολόγιο δημιουργεί αυξημένες πιθανότητες έλλειψης βασικών θρεπτικών συστατικών. Βασικό μακροθρεπτικό συστατικό που λαμβάνεται σε μειωμένες ποσότητες είναι οι πρωτεΐνες, τις οποίες συνηθίζουμε να λαμβάνουμε καθημερινά από τα ζωικά προϊόντα.

Η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών είναι υπεύθυνη για την ομαλή ανάπτυξη. Για την αποφυγή ανεπιθύμητων καταστάσεων συστήνεται να καταναλώνετε συνδυασμό φυτικών προϊόντων πλούσιων σε πρωτεΐνη, όπως τα όσπρια, η σόγια, ο χαλβάς, τα οστρακοειδή, το ταχίνι, τα θαλασσινά, το ρύζι, το σιτάρι και το σουσάμι.

Από τα μικροθρεπτικά συστατικά, μειωμένη πρόσληψη παρουσιάζουν ο σίδηρος, η βιταμίνη Β12, και το ασβέστιο. Πιο συγκεκριμένα, στο σίδηρο και στη βιταμίνη Β12 οφείλεται η ομαλή παραγωγή και ανάπτυξη ερυθροκυττάρων. Η μειωμένη πρόσληψη οδηγεί στην ανάπτυξη αναιμίας. Συμπτώματα έλλειψης είναι η αδυναμία, η εύκολη κόπωση και η υπνηλία. Τρόφιμα φυτικής προέλευσης, πλούσια σε σίδηρο και βιταμίνη Β12 που δεν θα πρέπει να λείπουν από κανένα νηστίσιμο διαιτολόγιο είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, τα οστρακοειδή, το ταχίνι, το σησάμι, και τα εμπλουτισμένα δημητριακά.

Όσον αφορά το ασβέστιο, είναι το στοιχείο που προσδίδει σωστή δομή και ισχυροποίηση των οστών. Καθώς η βιοδιαθεσιμότητα του ασβεστίου από τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με τα ζωικά, θα πρέπει το νηστίσιμο διαιτολόγιό μας να διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε να περιέχει όσο το δυνατόν πλουσιότερα τρόφιμα σε ασβέστιο.

Καλές πηγές ασβεστίου κατά την περίοδο της νηστείας είναι οι ξηροί καρποί, το μπρόκολο, ο χαλβάς, το σησάμι, το γάλα σόγιας και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ενώ πλέον υπάρχουν στην αγορά και χυμοί εμπλουτισμένοι με ασβέστιο. Καλές πηγές ασβεστίου κατά την περίοδο της νηστείας είναι οι ξηροί καρποί, το μπρόκολο, ο χαλβάς, το σησάμι, το γάλα σόγιας και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ενώ πλέον υπάρχουν στην αγορά και χυμοί εμπλουτισμένοι σε ασβέστιο.

Φαίνεται λοιπόν ότι με την κατάλληλη προσοχή μπορούμε να καλύψουμε τις διατροφικές ανάγκες ενός παιδιού κατά την περίοδο της νηστείας, αν και σε κάθε περίπτωση δεν συστήνεται αυτή να είναι αυστηρή και καλό θα ήταν να αφαιρούμε σταδιακά τις διάφορες ομάδες τροφίμων, παρακάμπτοντας το σχετικό τυπικό.

Πηγές: www.nutrimed.gr (Γ. Ρίσβας)

Πέμπτη, 15 Μαρτίου 2012

Το σεξ μετά ... το έμφραγμα ...!


Δρ Δημήτης Ψυρρόπουλος

«Ναι μεν, αλλά...» για το σεξ μετά το έμφραγμα

Η σεξουαλική δραστηριότητα δεν είναι επικίνδυνη για τους πάσχοντες από καρδιολογικά νοσήματα, σύμφωνα με νέα έκθεση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΑΗΑ).

Εν τούτοις, καλό είναι οι ασθενείς να συμβουλεύονται πρώτα τον γιατρό τους και να θυμούνται ότι, εάν δεν ελέγχεται καλά το καρδιαγγειακό πρόβλημά τους, το σεξ είναι πιθανό να προκαλέσει καρδιολογικό επεισόδιο.

«Για τους περισσότερους ασθενείς, ο κίνδυνος είναι χαμηλός», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της νέας έκθεσης δρ Γκλεν Λιβάιν, καθηγητής Ιατρικής στο Κολέγιο Ιατρικής Μπέιλορ. «Στους περισσότερους ασθενείς με σταθερή καρδιακή νόσο, είναι ασφαλής η σεξουαλική δραστηριότητα, η οποία πιθανότατα είναι εφάμιλλη με τις ήπιας έως μέτριας έντασης φυσικές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα ή η ανάβαση μερικών ορόφων με τα πόδια».

Οι καρδιολογικοί ασθενείς συχνά δεν συζητούν για τους τυχόν κινδύνους της σεξουαλικής δραστηριότητας, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν τους σκέφτονται, πρόσθεσε ο δρ Λιβάιν. «Με την έκθεσή μας θέλουμε να ενθαρρύνουμε τους ασθενείς, τους συγγενείς και τους γιατρούς τους να συζητήσουν το θέμα», είπε.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, λιγότερο από 1% των οξέων εμφραγμάτων του μυοκαρδίου σχετίζονται με την σεξουαλική δραστηριότητα.

Για τους ανθρώπους που ήδη έχουν υποστεί έμφραγμα, η σεξουαλική δραστηριότητα αυξάνει τον κίνδυνο νέου εμφράγματος από 10 πιθανότητες στο 1 εκατομμύριο ανά ώρα, σε 20 έως 30 πιθανότητες στο 1 εκατομμύριο ανά ώρα.

Μελέτες έχουν δείξει πως ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος είναι εξαιρετικά σπάνιος στη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας. Όταν συμβαίνει, όμως, σχεδόν αποκλειστικά εκδηλώνεται σε άντρες και κυρίως σε όσους είχαν εξωσυζυγικές σχέσεις, «στις περισσότερες περιπτώσεις με νεώτερη σύντροφο, σε άγνωστο περιβάλλον και/ή έπειτα από την υπερβολική κατανάλωση φαγητού και αλκοόλ», σύμφωνα με την έκθεση.

Σε ποιους ενδείκνυται

Στην έκθεση αναφέρεται πως ορισμένοι καρδιολογικοί ασθενείς πρέπει να αποφεύγουν την σεξουαλική δραστηριότητα, ακριβώς όπως πρέπει να αποφεύγουν κάθε δυνητικά επικίνδυνη φυσική δραστηριότητα. «Υπάρχουν ασθενείς με ασταθή ή σοβαρά συμπτώματα, οι οποίοι πρέπει να σταθεροποιηθούν και να κάνουν θεραπεία πριν αρχίσουν να ασχολούνται με την οποιαδήποτε δραστηριότητα», εξήγησε ο δρ Λιβάιν.
Έτσι, η σεξουαλική δραστηριότητα είναι «λογική» για όσους πάσχουν από ήπια στηθάγχη (πόνο στο στήθος) και όσους έχουν ήπια ή μέτρια βαλβιδοπάθεια και κανένα ή ήπια συμπτώματα. Είναι επίσης «λογική» για τους ασθενείς των οποίων η κολπική μαρμαρυγή (μια μορφή αρρυθμίας) ελέγχεται και για όσους φορούν βηματοδότη.

Κοινή λογική
Η δρ Ρίνα Πάντε, καρδιολόγος στο Νοσοκομείο Brigham and Women’s, στη Βοστώνη, είπε ότι η έκθεση δίνει βάση στην κοινή λογική. «Εάν ένας καρδιολογικός ασθενής είναι δραστήριος και ασυμπτωματικός (χωρίς καρδιολογικά συμπτώματα), μπορεί να κάνει σεξ. Εάν έχει συχνά πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή/και “φτερουγίσματα” της καρδιάς, πιθανώς δεν πρέπει να κάνει», είπε. «Εάν βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα, ο γιατρός του πιθανώς θα θελήσει κάποιες διαγνωστικές εξετάσεις, για να διαπιστώσει εάν είναι ασφαλές για εκείνον να κάνει σεξ ή όχι».

Όπως επισήμανε η δρ Πάντε, η έκθεση περιέχει χρήσιμες οδηγίες για τους γιατρούς, για το πότε ακριβώς μπορεί ένας ασθενής να ξαναρχίσει την σεξουαλική του ζωή - λ.χ. έξι έως οκτώ εβδομάδες έπειτα από μία εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς.

«Το κλειδί είναι να συζητήσει ο ασθενής με τον γιατρό του, για να καταλάβει εάν μπορεί να κάνει σεξ ή όχι», τόνισε. «Καταλαβαίνουμε ότι είναι ένα θέμα που συχνά προκαλεί αμηχανία, αλλά είναι καλύτερα να το συζητήσει κανείς με τον γιατρό του από το να θέσει τον εαυτό του σε κίνδυνο. Η επικοινωνία γιατρού-ασθενούς έχει ζωτική σημασία».

Πηγές : Web Only, ygeia.tanea.gr (Ρ. Τσουλέα)

Τα λιπαρά ... "καταστρέφουν" το σπέρμα ενώ τα ψάρια το ... βελτιώνουν!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Το λίπος «χαλάει» το σπέρμα, τα ψάρια το φτιάχνουν

Μία νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ αποκαλύπτει πως οι άντρες που ακολουθούν διατροφή πλούσια σε κορεσμένο λίπος, έχουν τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις σπερματοζωαρίων και την χειρότερη ποιότητα σπέρματος.

Αντιθέτως, όσοι καταναλώνουν πολλά «καλά» λίπη – κυρίως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που υπάρχουν στα ψάρια - έχουν την καλύτερη ποιότητα σπέρματος.

Η μελέτη είναι η μεγαλύτερη έως σήμερα που διερευνά τις επιδράσεις των διατροφικών λιπών στην ανδρική γονιμότητα.

Η δημοσίευσή της συμπίπτει χρονικά με την εντεινόμενη ανησυχία για την ποιότητα του σπέρματος των ανδρών στη Δύση, καθώς μελέτες δείχνουν πως τα τελευταία 60 χρόνια έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 50% ο μέσος αριθμός των σπερματοζωαρίων ανά mlσπέρματος.

Υπολογίζεται ότι πρόβλημα υπογονιμότητας αντιμετωπίζει το περίπου 30% από τους άνδρες που απευθύνονται για εξωσωματική μαζί με τις συντρόφους τους, ενώ άλλο ένα 2% είναι εντελώς μη γόνιμοι.

Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 99 άντρες που είχαν απευθυνθεί σε μία κλινική γονιμότητας. Όπως εξηγούν οι ερευνητές στην επιθεώρηση «Human Reproduction», οι άντρες αυτοί συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής και υποβλήθηκαν σε αναλύσεις σπέρματος και μέτρηση των επιπέδων των λιπαρών οξέων στο αίμα τους.

Η ανάλυση των στοιχείων έδειξε πως όσοι άντρες έτρωγαν τα περισσότερα κορεσμένα λίπη είχαν κατά 43% χαμηλότερο ολικό όγκο σπερματοζωαρίων και κατά 38% χαμηλότερη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων, σε σύγκριση με όσους έτρωγαν τα λιγότερα.

Ο ολικός όγκος σπερματοζωαρίων είναι ο συνολικός αριθμός των σπερματοζωαρίων σε ένα δείγματος σπέρματος, ενώ η συγκέντρωση είναι ο αριθμός των σπερματοζωαρίων ανά ml σπέρματος.
Οι άντρες όμως που έτρωγαν τα περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, είχαν κατά 1,9% περισσότερα σπερματοζωάρια με καλή μορφολογία σε σύγκριση με όσους έτρωγαν τα λιγότερα.

Οι παραπάνω συσχετίσεις παρέμειναν ισχυρές και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπ’ όψιν το σωματικό βάρος των εθελοντών τους, δεδομένου ότι η παχυσαρκία μειώνει την ανδρική γονιμότητα.

«Εάν οι άντρες αλλάξουν τη διατροφή τους, ώστε να τρώτε λιγότερα κορεσμένα λίπη και περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όχι μόνο θα βελτιώσουν γενικότερα την υγεία τους, αλλά και την αναπαραγωγική ικανότητά τους», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Τζιλ Άταμαν, η οποία σήμερα είναι επίκουρη καθηγήτρια Μαιευτικής & Γυναικολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Dartmouth.

Πότε είναι γόνιμο το σπέρμα

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), για να θεωρηθεί το σπέρμα ικανό για αναπαραγωγή πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις: να διαθέτει τουλάχιστον 15 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml σπέρματος, με το τουλάχιστον 50% από αυτά να έχουν πολύ καλή κινητικότητα και το τουλάχιστον 30% καλή μορφολογία.

Για το σπερματοζωάριο, είναι αληθινό ταξίδι η διαδρομή έως την σάλπιγγα της γυναίκας όπου γίνεται η γονιμοποίηση του ωαρίου. Γι’ αυτό, έχει ζωτική σημασία η καλή κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Η καλή μορφολογία, εξάλλου, είναι απαραίτητη για να μπορέσει το σπερματοζωάριο να μπει μέσα στο ωάριο και να το γονιμοποιήσει.

Όσον αφορά τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, αν και ως κατώτερο φυσιολογικό όριο έχουν τεθεί τα 15 εκατομμύρια ανά ml, το ιδανικό είναι να έχει ένας άντρας πάνω από 20-25 εκατ. ανά ml – και όσο περισσότερα, τόσο το καλύτερο.

Τα κορεσμένα λίπη υπάρχουν κυρίως στα ζωικής προελεύσεως τρόφιμα (κρέας, προϊόντα κρέατος, πλήρη γαλακτοκομικά κ.ά.), στα τηγανητά και γενικότερα στα πρόχειρα φαγητά, ενώ καλές πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι μεταξύ άλλων τα «παχιά» ψάρια (σκουμπρί, σαρδέλα, σολομός, τόνος κ.ά.), τα ιχθυέλαια (λ.χ. μουρουνέλαιο) και ειδικά εμπλουτισμένα τρόφιμα του εμπορίου.

Πηγές: Web Only, ygeia.tanea.gr (Ρ. Τσουλέα)

Τετάρτη, 14 Μαρτίου 2012

Ο ρόλος του ... καλίου στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης!



Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Το αλάτι (χλωριούχο νάτριο) και το κάλιο (potassium) είναι ουσιαστικά για τη ζωή. Το Κάλιο είναι το κύριο ενδοκυττάριο κατιόν και ο κύριος ρυθμιστής της οξεοβασικής ισορροπίας. Συνεισφέρει στη μεταφορά νευρικών ερεθισμάτων, στον έλεγχο της μυϊκής συσταλτικότητας και στην διατήρηση της αρτηριακής πίεσης.

Η απορρόφηση του γίνεται κυρίως στο λεπτό έντερο και απεκκρίνεται κυρίως από τα ούρα (η ικανότητα των νεφρών για κατακράτηση Κ είναι ελλατωμένη). Το μη απορροφήσιμο και το εντερικώς απεκκρινόμενο Κ αποβάλλεται από τα κόπρανα, ενώ κάποιο ποσό αποβάλλεται από τον σίελο και τον ιδρώτα. Η έλλειψη του Κ οδηγεί σε υποκαλιαιμία, με συμπτώματα τα οποία περιλαμβάνουν ανορεξία, ναυτία, κοιλιακή διόγκωση, παραλυτικό ειλεό, μυϊκή αδυναμία, μειωμένα ή απόντα αντανακλαστικά, παράλυση, νωθρότητα, ερεθιστική συμπεριφορά, αναπνευστική ανεπάρκεια, πολυδιψία, πολυουρία και καρδιακές αρρυθμίες.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν αποδείξει την αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ της πρόσληψης καλίου και της αρτηριακής πίεσης. Οι ερευνητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η χαμηλή πρόσληψη καλίου μπορεί να είναι ένας από τους προδιαθεσικούς παράγοντες που συμβάλουν στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ενώ αντίθετα η πρόσληψη του λειτουργεί ως «αντίβαρο» στην υπέρταση, η οποία αποτελεί ένα κύριο παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό και έμφραγμα.

Πολλές πρόσφατες μελέτες έχουν αποδείξει ότι τα άτομα με υψηλή πρόσληψη καλίου έχουν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση συγκριτικά με εκείνους που έχουν χαμηλή πρόσληψη καλίου. Χαμηλή πρόσληψη καλίου (κάτω από 40 meq / ημέρα) έχει σχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης της υπέρτασης και αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Αναλύοντας εκ νέου 10 διατροφικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1966 και 2009, και στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 280.000 ενήλικες, το συμπέρασμα ήταν ότι η συστηματική κατανάλωση τέτοιου είδους τροφίμων μειώνει κατά 21% τον κίνδυνο εγκεφαλικού και κατά 8% τον κίνδυνο εμφράγματος. Τα δεδομένα που συνελέχθησαν για τη Third National Health and Nutritional Examination Survey στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανέφεραν ότι η αύξηση του διατροφικού καλίου συσχετίστηκε με σημαντικά χαμηλότερη αρτηριακή πίεση. Είναι γεγονός ότι η αρτηριακή πίεση είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ισορροπία του νατρίου και του καλίου στο αίμα και η υψηλή πρόσληψη καλίου μπορεί να παίξει καθορτιστικό ρόλο τόσο στην πρόληψη, όσο και στον έλεγχο της υπέρτασης, ιδιαίτερα σε άτομα που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να περιορίσουν εύκολα την πρόσληψη νατρίου τους.

Την 1η Μαρτίου 2010, δημοσιεύτηκε η επίσημη έγκριση της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), σύμφωνα με την οποία η πρόσληψη καλίου μέσω της διατροφής βοηθάει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή Διαιτητικών Προϊόντων, Διατροφής και Αλλεργιών (ΝDA) της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) ανακοίνωσε ότι με βάση τα υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία υπάρχει μια σχέση αιτίας και αποτελέσματος μεταξύ της πρόσληψης καλίου μέσω της διατροφής και της διατήρησης της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα. Για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό, η NDA υποστηρίζει ότι ένα τρόφιμο πρέπει να είναι καλή πηγή καλίου, δηλαδή να περιέχει 15% των 2000mg κάλιο στα 100g ή 100ml ή στη μερίδα (δηλ. 300mg καλίου). Η συνιστώμενη ασφαλής ποσότητα πρόσληψης καλίου είναι 4.7γρ ημερησίως.

Η μέγιστη αποτελεσματικότητα βέβαια παρατηρείται όταν επιτευχθεί παράλληλα η μείωση στην πρόσληψη αλατιού (νατρίου) (έως 2,4 g την ημέρα) και η αύξηση στην πρόσληψη καλίου. Οι συστάσεις αφορούν κυρίως πρόσληψη καλίου από φυσικές πηγές, κυρίως φρούτα και λαχανικά αντί για τα συμπληρώματα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για την επιτυχία της δίαιτας DASH, η οποία είναι υψηλή στον αριθμό των ημερήσιων φρούτων και μερίδες λαχανικών. Αν και ο μηχανισμός δεν είναι σαφής έχει αποδειχθεί ότι η υψηλή πρόσληψη καλίου έχει ευεργετική επίδραση στην υπέρταση..

Ο συνδυασμός δίαιτας περιορισμού νατρίου και δίαιτας τύπου DASH (DASH diet = Dietary Approaches to Stop Hypertension = Διαιτητική Προσέγγιση για τον Έλεγχο της Υπέρτασης), έχει αποδειχθεί ότι μειώνει αποτελεσματικά την αρτηριακή πίεση σε υπερτασικούς ασθενείς. Η δίαιτα DASH αποτελεί ένα μοντέλο διατροφής όπου η πρόσληψη φρούτων και λαχανικών είναι ιδιαίτερα αυξημένη, τα γαλακτοκομικά προϊόντα που επιτρέπονται προς κατανάλωση είναι μηδενικής ή μειωμένης περιεκτικότητας σε λίπος (0 ή 1% λιπαρά), τα ολικά και τα κορεσμένα προσλαμβανόμενα λιπαρά είναι ελεγχόμενα και δεν επιτρέπεται η χρήση αλκοόλ. Επίσης αυτό το μοντέλο διατροφής παρέχει αυξημένες ποσότητες καλίου και ασβεστίου. Η μείωση της αρτηριακής πίεσης ακολουθώντας αυτό το μοντέλο διατροφής είναι 2-8 mmHg.

Η εμφάνιση έλλειψης του καλίου είναι σπάνια

Πηγές καλίου: τα περισσότερα τρόφιμα περιέχουν κάλιο, αλλά τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν την υψηλότερη περιεκτικότητα. Μπανάνες, φράουλες, πεπόνια, ο χυμός δαμάσκηνων, πορτοκάλια, ντομάτα, πατάτες (με το δέρμα), γλυκοπατάτες, αγκινάρες, μανιτάρια, σπανάκι μαγειρεμένο, έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο. Σταφίδες, αμύγδαλα, καρύδια Βραζιλίας, τα φιστίκια, ξερά βερίκοκα, τα ξηρά σύκα, οι ηλιόσποροι και η μελάσσα είναι επίσης καλές πηγές καλίου. Επίσης, το γάλα και το γιαούρτι, όλα τα κρέατα όπως το κόκκινο κρέας, κοτόπουλο και τα ψάρια όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, ο μπακαλιάρος και χωματίδα είναι επίσης καλές πηγές καλίου. Το κάλιο απαντάται σε αρκετές τροφές που καταναλώνουμε καθημερινά, όπως ο χυμός πορτοκαλιού, οι μπανάνες, οι γλυκοπατάτες, το σπανάκι, τα φασόλια, οι φακές, ο σολομός, το γιαούρτι, το άπαχο γάλα.

Δράση του καλίου

Ο ρόλος του καλίου και ο τρόπος που λειτουργεί το συγκεκριμένο μέταλλο έχει να κάνει σε συνδυασμό με το νάτριο στην διατήρηση της ισορροπίας του, αφού αποβάλλει το επιπλέον νάτριο που μπορεί να υπάρχει στον οργανισμό. Οι νεφροί είναι υπεύθυνοι για την ισορροπία του καλίου στο ανθρώπινο σώμα και μέσω αυτών, αποβάλλεται το επιπλέον κάλιο από τον οργανισμό. Άλλες σημαντικές ιδιότητες του καλίου είναι 1) η λειτουργία του εγκεφάλου, αφού τα κανάλια καλίου στον εγκέφαλο παίζουν κυρίαρχο ρόλο στη μνήμη και τη μάθηση, 2) βοηθά στα αντανακλαστικά των νεύρων που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά μηνυμάτων από το ένα μέρος του σώματος στο άλλο, 3) ευθύνεται για τη σύσπαση των μυών του σώματος. Το θεωρούν ακόμα και αγχολυτικό, αφού τονώνει τον οργανισμό από το άγχος και το στρες, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει το κάλιο στον μεταβολισμό των λιπών, της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων, αφού λαμβάνει μέρος στη διαδικασία διάσπασης αυτών των θρεπτικών συστατικών.

Πηγές: healthierworld.gr (Χ. Δημοσθενόπουλος)

Πέμπτη, 8 Μαρτίου 2012

«Κόκκινη κάρτα» ... στο ηλεκτρονικό τσιγάρο!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

«Κόκκινη κάρτα» στο ηλεκτρονικό τσιγάρο

«Σβήνει» τα ηλεκτρονικά τσιγάρα η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία (E.R.S), καθώς σύμφωνα με την επίσημη θέση της δεν ταξινομεί τη νέα καπνιστική μόδα ως ασφαλή εναλλακτική λύση ή μέθοδο για τη διακοπή του καπνίσματος. Στο πλαίσιο αυτό συνιστά την απαγόρευση του ηλεκτρονικού καπνίσματος στους δημόσιους χώρους.

«Η επιστημονική τεκμηρίωση της ασφάλειας του ηλεκτρονικού τσιγάρου δεν υπάρχει και δεν μπορεί η μέθοδος αυτή να υποστηριχθεί ως επιστημονική θεραπευτική προσέγγιση της διακοπής του καπνίσματος. Οι καπνιστές δεν θα πρέπει να ανταλλάσσουν ένα καρκινογόνο προϊόν για άλλο», τονίζει η κα. Χριστίνα Γκράτζιου, πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου του Καπνίσματος της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

Και συνεχίζει: «'Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία υποστηρίζει πλήρως τις κατευθυντήριες γραμμές του άρθρου 14 της σύμβασης-πλαισίου για τον έλεγχο του καπνίσματος (FCTC) και ως εκ τούτου η καλύτερη συμβουλή υγείας για τους καπνιστές είναι να σταματήσουν το κάπνισμα σύμφωνα με επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους».

Σημειώνεται ότι η Επιτροπή βάζει στο στόχαστρο και άλλα προϊόντα καπνού, καθώς και την προώθηση προϊόντων νικοτίνης χωρίς έγκριση, όπως ο μασώμενoς καπνός και το ναργιλέ.

Η E.R.S ενέκρινε την υιοθέτηση της επίσημης θέσης της κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνεδρίασης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της, καθώς κρίθηκε απαραίτητη η σωστή πληροφόρηση του κοινού, δεδομένης της έκτασης χρήσης του ηλεκτρονικού τσιγάρου και του γεγονότος ότι το θέμα απασχόλησε συχνά, ειδικά τον τελευταίο καιρό, τα Μ.Μ.Ε.

Πηγές: ygeia.tanea.gr (Μ. Καϊτανίδη)

Τετάρτη, 7 Μαρτίου 2012

Η γυμναστική αλλάζει το ... DNA στους μυς των ... ποδιών!


Δρ Δημήτρης Ψυρρόπουλος

Η γυμναστική αλλάζει το DNA στους μυς των ποδιών.

Λίγα λεπτά έντονης γυμναστικής είναι αρκετά για να προκληθούν σημαντικές αλλαγές στο DNA των κυττάρων που βρίσκονται στους μυς των ποδιών, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Όπως αποκαλύπτει, με μόλις 20 λεπτά γρήγορης στατικής ποδηλασίας, ομάδα εθελοντών παρουσίασαν σημαντική αλλαγή στην δραστικότητα ορισμένων χημικών ουσιών, οι οποίες ενεργοποιούν, αδρανοποιούν ή ενισχύουν ισάριθμα γονίδια, διεγείροντας έτσι την καύση λίπους και σακχάρου, και τονώνοντας το σώμα.

Όπως γράφουν στην επιθεώρηση «Cell Metabolism» επιστήμονες από το σουηδικό Ιδρυμα Καρολίνσκα και πανεπιστημιακά ιδρύματα της Δανίας και του Δουβλίνου, επιστράτευσαν για την μελέτη τους ομάδα υγιών ανδρών, οι οποίοι δεν γυμνάζονταν συστηματικά.

Από τους εθελοντές ζητήθηκε να κάνουν στατική ποδηλασία με όσο μεγαλύτερη ταχύτητα άντεχαν. Πριν και μετά την άσκηση, οι ερευνητές πήραν από τους μηρούς τους δείγματα μυϊκού ιστού και ανέλυσαν το DNA τους για να δουν εάν υπήρχε κάποια διαφορά.

Με αυτό τον τρόπο εντόπισαν τις προαναφερθείσες αλλαγές, οι οποίες όμως δεν παρατηρήθηκαν όταν οι άντρες έκαναν ποδήλατο με χαλαρό ρυθμό.

«Συχνά λέμε ότι είμαστε ό,τι τρώμε – η μελέτη μας αποδεικνύει ότι και οι μύες μας είναι ό,τι τους κάνουμε», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Τζουλίν Ζίραθ, καθηγήτρια Κλινικής Εφηρμοσμένης Φυσιολογίας στο Καρολίνσκα.

«Εάν ένας άνθρωπος δεν χρησιμοποιεί τους μυς του, αυτοί εκφυλίζονται. Η μελέτη μας αποκαλύπτει έναν από τους μηχανισμούς που τους βοηθούν να διατηρούνται εύρωστοι».

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, όσο πιο γυμνασμένοι είναι οι μύες ενός ανθρώπου και όσο περισσότερη μυϊκή μάζα αυτός διαθέτει, τόσο περισσότερες καύσεις κάνει. Επιπλέον, οι γεροί μύες προστατεύουν το σώμα από πολλά δεινά, μεταξύ των οποίων ο πόνος στη μέση και οι πτώσεις.

Πως ακριβώς γυμνάστηκαν οι εθελοντές για να αποκομίσουν το όφελος στο DNA τους; Αρκετά γρήγορα ώστε να τους κοπεί η ανάσα και, μολονότι μπορούσαν να αρθρώσουν μερικές λέξεις, τους ήταν πολύ δύσκολο να κάνουν μία συζήτηση.

Ας σημειωθεί πως σε ανάλογο πείραμα με ποντίκια, η ίδια ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι και ο καφές μπορεί να επηρεάσει ευνοϊκά το DNA. Ωστόσο, θα έπρεπε να πίνει κανείς 50 έως 100 (!) δυνατούς καφέδες για να αποκομίσει το ίδιο όφελος με αυτό που παρέχει η έντονη γυμναστική, είπε η δρ Ζίραθ.

Πηγές: ygeia.tanea.gr (Ρ. Τσουλέα)